Shloka 176
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
“तुम्हारा कल्याण हो। अब मैं चला जाऊँगा। मुझे दूरसे भी तुमसे डर लगता है। मेरा यह पलायन विश्वासपूर्वक हो रहा हो या प्रमादके कारण; इस समय यही मेरा कर्तव्य है। बलवानोंके निकट रहना दुर्बल प्राणीके लिये कभी अच्छा नहीं माना जाता ।।
nāhaṃ tvayā sameṣyāmi nivṛtto bhava lomaśa | yadi tvaṃ sukṛtaṃ vets(i) tat sakhyam anusāraya ||
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີກຸສົນສຸກ. ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະໄປ. ແມ່ນແຕ່ຢູ່ໄກ ຂ້ອຍກໍຍັງຢ້ານເຈົ້າ. ການຖອນຕົວຂອງຂ້ອຍນີ້ ຈະເກີດຈາກຄວາມໄວ້ໃຈ ຫຼື ຈາກຄວາມປະມາດກໍຕາມ—ໃນເວລານີ້ ນີ້ແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງຂ້ອຍ. ການຢູ່ໃກ້ຜູ້ມີອໍານາດ ບໍ່ເຄີຍຖືວ່າດີສໍາລັບຜູ້ອ່ອນແອ. ຂ້ອຍຈະບໍ່ພົບເຈົ້າອີກ, ໂອ ໂລມະຊະ. ເຈົ້າຈົ່ງກັບຄືນ. ຖ້າເຈົ້າຮູ້ວ່າຂ້ອຍເຄີຍເຮັດຄຸນດີໃຫ້ເຈົ້າ ກໍຈົ່ງຮັກສາມິດຕະພາບນັ້ນໄວ້ຕະຫຼອດ ແລະ ປະພຶດຕາມມັນ».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
One should act with prudence and dharma: when power is imbalanced, withdrawal can be the rightful course for the weaker; relationships should be sustained through remembered beneficence and voluntary fidelity rather than coercion.
Bhīṣma addresses Lomaśa, declares a final separation, instructs him to turn back, and asks him—if he acknowledges Bhīṣma’s past kindness—to preserve friendly regard and behave accordingly.