Shloka 2
Kośa-saṃjanana and Subtle Dharma
Treasury Formation and Fine-Grained Ethics
तस्मात् संजनयेत् कोशं सत्कृत्य परिपालयेत् । परिपाल्यानुतनुयादेष धर्म: सनातन:,इसलिये राजा कोशका संग्रह करे, संग्रह करके सादर उसकी रक्षा करे और रक्षा करके निरन्तर उसको बढ़ाता रहे; यही राजाका सदासे चला आनेवाला धर्म है
tasmāt sañjanayet kośaṃ satkṛtya paripālayet | paripālyānutanuyād eṣa dharmaḥ sanātanaḥ ||
ດັ່ງນັ້ນ ກະສັດຄວນສ້າງຄັງຫຼວງໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ; ເມື່ອສະສົມແລ້ວ ຈົ່ງປົກປ້ອງມັນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະການບໍລິຫານຢ່າງລະມັດລະວັງ; ເມື່ອປົກປ້ອງແລ້ວ ຈົ່ງເພີ່ມພູນມັນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລົ່າ. ນີ້ແມ່ນໜ້າທີ່ອັນເກົ່າແກ່ ແລະສືບທອດມາດົນນານຂອງຄວາມເປັນກະສັດ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler’s enduring duty is prudent fiscal stewardship: create a treasury, protect it through careful administration, and then keep increasing it—so the kingdom can be sustained, protected, and governed righteously.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma advises Yudhiṣṭhira on practical duties of kingship, emphasizing the necessity of maintaining and growing the royal treasury as a foundational support for just rule.