त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
देवदेव: शिव: सर्वो जागर्ति सतत प्रभु: ।।
devadevaḥ śivaḥ sarvo jāgarti satataṃ prabhuḥ | kapardī śaṅkaro rudraḥ śivaḥ sthāṇur umāpatiḥ ||
ວະສຸຫະໂຣມາ ກ່າວວ່າ: ຈອມເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງປວງ—ພຣະສິວະ (Śiva) ຜູ້ຄອບຄອງທົ່ວສາກົນ—ຕື່ນຮູ້ຢູ່ເສມອ ແລະຄອຍພິຈາລະນາຢູ່ບໍ່ຂາດ. ພຣະອົງແມ່ນ Kapardī ຜູ້ມີຜົມມັດ, Śaṅkara ຜູ້ໃຫ້ຄຸນ, Rudra ຜູ້ນ່າກະຫຼົດ, Śiva ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, Sthāṇu ຜູ້ອະຈົນ, ແລະ Umāpati ຄູ່ຄອງຂອງອຸມາ. ຄຳສັນລະເສີນນີ້ສອນວ່າ ພຣະອຳນາດສູງສຸດຢູ່ໃນຄວາມຕື່ນຮູ້ຄຸ້ມຄອງບໍ່ຂາດ ຄ້ຳຈຸນສະຫວັດດີພາບຂອງໂລກ ແລະຂັບໄລ່ທຸກຂ໌ໃຫ້ແກ່ຜູ້ຂໍພຶ່ງພາ.
वसुहरोम उवाच
The verse teaches that the supreme Lord (Śiva) is ever-vigilant and all-pervading, embodying both benevolence (Śaṅkara/Śiva) and awe-inspiring power (Rudra). Remembering his many epithets reinforces trust in divine protection and commitment to world-welfare (loka-maṅgala).
Within Śānti Parva’s reflective discourse, Vasuharoma offers a hymn-like enumeration of Śiva’s names and qualities, presenting him as the ever-awake guardian and auspicious refuge, thereby grounding ethical peace and stability in devotion and recognition of the supreme.