Shloka 20
मातापितृगुरुपूजा-प्रशंसा
Praise of Venerating Mother, Father, and Teacher
अवध्या हि सदा माता पिता चाप्यपकारिणौ
avadhyā hi sadā mātā pitā cāpyapakāriṇau |
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ແມ່ເປັນຜູ້ທີ່ບໍ່ຄວນຖືກລະເມີດເລີຍເປັນນິດ ແລະພໍ່ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ—ແມ່ນແຕ່ເຂົາເຈົ້າເຄີຍກະທໍາສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດໂທດ. ແມ່ນແຕ່ພໍ່ຫຼືແມ່ມີຄວາມຜິດ ກໍບໍ່ຄວນຖືກມອບໃຫ້ເປັນຜູ້ສົມຄວນຖືກທໍາຮ້າຍ ຫຼືຖືກດູໝິ່ນ; ເພາະລູກ (ຫຼືສິດ) ແມ່ນແຕ່ຮູ້ເຫັນຂໍ້ບົກພ່ອງຂອງທ່ານ ກໍບໍ່ຄວນໃຫ້ຕົນເອງເສື່ອມມົນດ້ວຍການຕອບໂຕ້. ດ້ວຍຄວາມຮັກແພງ ຜູ້ເຖົ້າເຖິງເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ປັກປ້າຍຄວາມຜິດໃຫ້ລູກຫຼືສິດ; ແຕ່ພະຍາຍາມນໍາເຂົາກັບສູ່ເສັ້ນທາງແຫ່ງທັມມະຢູ່ເສມອ. ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ອັນແທ້ຂອງພໍ່ແມ່ ແລະຄູອາຈານເຊັ່ນນີ້ ມີແຕ່ເທວະດາພ້ອມມະຫາລິສີເທົ່ານັ້ນທີ່ຮູ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Parents (and by extension revered elders like teachers) are to be regarded as inviolable; even if they err or cause harm, one should not respond with violence or contempt, but remain oriented to dharma and reform through respect.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira ethical norms of conduct, emphasizing the special, protected status of mother and father and the duty of the younger to respond with restraint and righteousness.