Shloka 27
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
निग्रह: पण्डितै: कार्य: क्षिप्रमेव प्रधानत: । परस्पर फूटकर पृथक्-पृथक् अपनी शक्तिका प्रयोग करनेवाले लोगोंमें जो मुख्य-मुख्य नेता हों
nigrahaḥ paṇḍitaiḥ kāryaḥ kṣipram eva pradhānataḥ | paraspara-phūṭakṛt pṛthak-pṛthag ātmanaḥ śaktiṃ prayuñjānānāṃ lokeṣu ye mukhya-mukhyā netāraḥ syuḥ, tān saṃgharājyasya vidvad-adhikāribhiḥ śīghram eva damayituṃ yuktam || kuleṣu kalaho jātaḥ kula-vṛddhair upekṣitaḥ ||
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ຮູ້ຄວນລົງມືກ່ອນ ແລະ ລົງມືໃຫ້ໄວເພື່ອຂັດຂວາງຄວາມວຸ້ນວາຍ. ເມື່ອຜູ້ຄົນແຕກເປັນຝ່າຍຄູ່ຕໍ່ສູ້ ແລະ ແຕ່ລະຄົນໃຊ້ອຳນາດຂອງຕົນແບບແຍກກັນ, ບັນດາຜູ້ນຳສຳຄັນໃນນັ້ນ ຄວນຖືກປາບປາມໂດຍເຈົ້າໜ້າທີ່ຜູ້ຮູ້ຂອງລັດສະຫະພັນໃນທັນທີ. ແລະ ເມື່ອການທະເລາະເກີດຂຶ້ນໃນຕະກູນ ແຕ່ຖືກຜູ້ເຖົ້າໃນຄອບຄົວມອງຂ້າມ, ຄວາມແຕກແຍກນັ້ນຈະເຕີບໃຫຍ່ເປັນໄພພິບັດກວ້າງຂວາງ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Preventive governance is a duty: wise authorities should restrain factional leaders quickly, because early intervention stops small ruptures from becoming systemic disorder.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises the king on statecraft: when groups fracture and rival leaders mobilize separate power, the state must promptly curb them; likewise, family or clan quarrels ignored by elders tend to escalate.