Shloka 1
Nīti-upadeśa to a Rājaputra: Self-restraint, Alliances, and Rival-Management (नीतिउपदेशः)
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ४ ३ श्लोक मिलाकर कुल ५८३ “लोक हैं) #द१०3८5>> हु # पञ्चाधिकशततमोब< ध्याय: कालकवृक्षीय मुनिके द्वारा गये हुए राज्यकी प्राप्तिके लिये विभिन्न उपायोंका वर्णन मुनिर्वाच अथ चेत् पौरुषं किंचित् क्षत्रियात्मनि पश्यसि । ब्रवीमि तां तु ते नीति राज्यस्य प्रतिपत्तये
munir uvāca | atha cet pauruṣaṃ kiñcit kṣatriyātmani paśyasi | bravīmi tāṃ tu te nītiṃ rājyasya pratipattaye ||
ມຸນີ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ເຈົ້າຊາຍ, ຖ້າເຈົ້າເຫັນວ່າໃນທໍານຽມຂອງກະສັດຕຣິຍະ (kṣatriya) ຂອງເຈົ້າ ຍັງມີຄວາມພາກພຽນ ແລະກໍາລັງໃຈຢູ່ແມ່ນແຕ່ນ້ອຍ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະບອກນະໂຍບາຍ—ນີຕິ (nīti) ອັນເປັນຄໍາແນະນໍາໃນທາງປະຕິບັດ—ເພື່ອໃຫ້ເຈົ້າໄດ້ຮັບຣາຊະອໍານາດ.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Kingship is not gained by birth alone; it requires pauruṣa—personal resolve and capability—and must be pursued through nīti, disciplined and ethically informed statecraft.
A sage addresses a prince and, seeing potential for effort and leadership in him, begins to instruct him in the practical means (nīti) by which sovereignty may be attained.