Shloka 53
Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession
महाह्नद: संक्षुभित आत्मनैव प्रसीदति । (इत्थं नरो5प्यात्मनैव कृतप्रज्ञ: प्रसीदति ।) एतदेवंगतस्याहं सुखं पश्यामि जीवितुम्
mahāhradaḥ saṁkṣubhita ātmanaiva prasīdati | itthaṁ naro 'py ātmanaiva kṛtaprajñaḥ prasīdati | etad evaṁgatasya ahaṁ sukhaṁ paśyāmi jīvitum |
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງທະເລສາບໃຫຍ່ ແມ່ນຖືກກວນໃຫ້ປັ່ນປ່ວນກໍຕາມ ມັນຍ່ອມກັບຄືນມາໃສສະອາດໄດ້ດ້ວຍທໍາມະຊາດຂອງມັນເອງ. ໃນທໍານອງດຽວກັນ ຜູ້ມີປັນຍາໝັ້ນຄົງ ແລະບໍລິສຸດ ຍ່ອມກັບຄືນສູ່ຄວາມສະຫງົບ ແລະຄວາມແຈ້ງໃສ ໂດຍອາໄສຕົນເອງ ແມ່ນຈະຖືກສັ່ນຄອນກໍຕາມ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ເຈົ້າຊາຍ, ການທີ່ເຈົ້າມາຮອດສະພາບນີ້—ການເກີດຂຶ້ນຂອງຈິດໃຈອັນບໍລິສຸດ—ເປັນມົງຄຸນ. ຊີວິດແບບນີ້ເທົ່ານັ້ນທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າເປັນຄວາມສຸກແທ້».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True clarity and peace are self-restored: even when the mind is disturbed, a person of steady wisdom (kṛtaprajña) returns to calm through inner discipline and the self’s own capacity for purification, like a lake settling back into clarity.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs a royal listener (addressed as “prince”), praising the emergence of pure, steady understanding and affirming that such an inwardly clarified life is the happiest and most auspicious way to live.