Shloka 34
ऋषिसमागमः — युधिष्ठिरस्य शोकवर्णनम्
Sage Assembly and Yudhiṣṭhira’s Articulation of Grief
सार्जुना वा हते कर्णे सकर्णा वा हतेड<र्जुने । इतना कहकर माता कुन्ती थर्थर काँपने लगीं। तब बुद्धिमान् कर्णने हाथ जोड़कर मातासे कहा--*देवि! तुम्हारे चार पुत्र मेरे वशमें आ जायँगे तो भी मैं उनका वध नहीं करूँगा। तुम्हारे पाँच पुत्र निश्चित रूपसे बने रहेंगे। यदि कर्ण मारा गया तो अर्जुनसहित तुम्हारे पाँच पुत्र होंगे और यदि अर्जुन मारे गये तो वे कर्णसहित पाँच होंगे” || ३२-३३ $ ।। त॑ पुत्रगृद्धिनी भूयो माता पुत्रमथाब्रवीत्
sārjunaṃ vā hate karṇe sa-karṇā vā hate 'rjune |
ເມື່ອນາງກຸນຕີເວົ້າຈົບ ນາງກໍສັ່ນສະທ້ານດ້ວຍຄວາມຫວາດຫວັນ. ແຕ່ກັນນະ—ຜູ້ມີປັນຍາ—ໄດ້ພົບມືຂຶ້ນນົບ ແລະກ່າວຕໍ່ແມ່ວ່າ: «ໂອ ພຣະນາງ! ແມ່ນແຕ່ລູກຊາຍສີ່ຄົນຂອງທ່ານຕົກຢູ່ໃນອຳນາດຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຈະບໍ່ຂ້າເຂົາເຈົ້າ. ລູກຊາຍຫ້າຄົນຂອງທ່ານຈະດຳລົງຢູ່ແນ່ນອນ: ຖ້າກັນນະຖືກຂ້າ ທ່ານຈະມີຫ້າຄົນພ້ອມອາຈຸນ; ຖ້າອາຈຸນຖືກຂ້າ ທ່ານຈະມີຫ້າຄົນພ້ອມກັນນະ»។ ໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ແມ່ຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມດີແກ່ລູກໆ ຈຶ່ງກ່າວກັບລູກຊາຍອາວຸໂສອີກຄັ້ງວ່າ: «ລູກເອີຍ! ພີ່ນ້ອງສີ່ຄົນທີ່ເຈົ້າປາດຖະໜາໃຫ້ເຂົາດີ ຈົ່ງເຮັດຄວາມດີໃຫ້ເຂົາແທ້ໆ» ແລ້ວນາງກໍຈາກກັນນະ ກັບເຮືອນໄປ.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even within an unavoidable war, ethical restraint and fidelity to one’s word can preserve dharma: Karna binds himself by a vow to limit harm, prioritizing a mother’s welfare and the protection of brothers despite enmity.
After Kunti’s emotional appeal, Karna reassures her that her ‘five sons’ will remain five—either Arjuna survives if Karna dies, or Karna remains if Arjuna dies—because he will not kill the other four. Kunti then urges him again to do good to the brothers he intends to spare and returns home.