Shloka 8
Śalya’s Consecration as Senāpati and Kṛṣṇa’s Counsel to Yudhiṣṭhira (शल्यस्य सेनापत्यभिषेकः)
स्वज्रं प्रच्छन्नशिरसं कम्बुग्रीवं प्रियंवदम् । व्याकोशपपक्राक्षं व्याप्रास्यं मेरुगौरवम्
svajaṃraṃ pracchannaśirasaṃ kambugrīvaṃ priyaṃvadam | vyākośapapakrakṣaṃ vyāprāsyaṃ merugauravam
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «(ເຂົາໄດ້ເຫັນ) ຜູ້ໜຶ່ງທີ່ສີສະຖືກປົກຄຸມ, ຄໍຄ້າຍຫອຍສັງຂ໌, ແລະວາຈາໄພເພາະ; ດວງຕາເປີດກວ້າງແລະກະສັບກະສ່າຍ, ປາກອ້າກວ້າງດັ່ງກຳລັງອອກແຮງຢ່າງດຸເດືອດ—ມີນ້ຳໜັກແລະສົງ່າງາມດັ່ງພູເມຣຸ»។ ໃນບົດເລົ່າສົງຄາມ, ການພັນລະນາຮ່າງກາຍຢ່າງຂັບເນັ້ນນີ້ເປັນສັນຍາທາງຈັນຍາ: ມັນວາງກອບໃຫ້ເຫັນການປາກົດຕົວອັນນ່າຢ້ານແລະຄວາມຫວາດຫວັນທີ່ມັນກໍ່, ເຕືອນວ່າອຳນາດພາຍນອກແລະຄວາມນ່າກົວແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງແຮງກົດດັນທາງສິນທຳໃນສະໜາມຮົບ, ບ່ອນທີ່ການພິຈາລະນາແລະຄວາມໝັ້ນຄົງຖືກທົດສອບທ່າມກາງພະລັງອັນລົ້ນເຫຼືອ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how the battlefield magnifies appearances—majesty, terror, and auspicious bodily marks—testing inner steadiness. Ethical discernment (dharma-buddhi) must not be overwhelmed by mere outward power or fearsome spectacle.
Sañjaya is describing a formidable figure seen in the war context, detailing physical traits—covered head, conch-like neck, pleasing speech, wide eyes, gaping mouth—and likening the person’s gravity and grandeur to Mount Meru.