Shloka 9
महास्वना: सनिर्घातास्तुमुला लोमहर्षणा: । पेतुस्तथोल्का: शतश: स्फोटयन्त्यो नभस्तलात्,बिजलीकी गड़गड़ाहटके साथ प्रचण्ड वायु चलने लगी, सब ओर धूलिकी वर्षा होने लगी, सम्पूर्ण दिशाएँ अन्धकारसे आच्छन्न हो गयीं, आकाशसे महान् शब्द तथा वज्रकी-सी गड़गड़ाहटके साथ रोंगटे खड़े कर देनेवाली सैकड़ों भयंकर उल्काएँ भूतलको विदीर्ण करती हुई गिरने लगीं। प्रजानाथ! अमावास्याके बिना ही राहुने सूर्यको ग्रस लिया, वन और वृक्षोंसहित सारी पृथ्वी जोर-जोरसे काँपने लगी
sañjaya uvāca |
mahāsvanāḥ sanirghātās tumulā lomaharṣaṇāḥ |
petus tatholkāḥ śataśaḥ sphoṭayantyo nabhastalāt ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍສຽງຄຳຮາມດັງສະນັ່ນ ແລະ ສຽງລະເບີດກະທົບ—ຮຸນແຮງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຂົນລຸກ—ອຸລະກາ (ດາວຕົກ) ນັບຮ້ອຍຕົກລົງຈາກໜ້າຟ້າ ແຕກປະທຸເມື່ອລົງມາ. ນິມິດອັນນ່າຢ້ານກົວເຫຼົ່ານີ້ເຮັດໃຫ້ທິດທັງປວງມືດມົນ ແລະ ສັ່ນຄວາມໝັ້ນໃຈຂອງໂລກ ຊີ້ວ່າສົງຄາມໄດ້ຂ້າມເຂົ້າສູ່ຂັ້ນທີ່ອະທຳ ແລະ ຄວາມພິນາດຈະພຸ່ງພອງ; ຮາວກັບວ່າທຳມະຊາດເອງກໍກຳລັງປະທ້ວງຕໍ່ການຂ້າຟັນທີ່ກຳລັງເກີດຂຶ້ນ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the Mahābhārata motif that mass violence and the rise of adharma are mirrored by disturbances in nature. Such portents function as ethical warnings: when human conduct collapses into ruthless destruction, the cosmos is portrayed as reacting with fearsome signs.
Sañjaya reports terrifying battlefield omens: thunderous crashes and hundreds of meteors falling and bursting from the sky. These signs foreshadow escalating calamity in the Kurukṣetra war and heighten the sense of impending catastrophe.