Shloka 16
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
उच्चै:श्रवा हयश्रेष्ठो नागराजश्न वासुकि: । अरुणो गरुडश्जैव वृक्षाश्नौषधिभि: सह,रुद्रर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां च वृतः प्रभु: । महापराक्रमी इन्द्र और विष्णु, सूर्य और चन्द्रमा, धाता और विधाता, वायु और अग्नि, पूषा, भग, अर्यमा, अंश, विवस्वान्ू, मित्र और वरुणके साथ बुद्धिमान् रुद्रदेव, एकादश रुद्रणण, आठ वसु, बारह आदित्य और दोनों अश्विनीकुमार--ये सब-के-सब प्रभावशाली कुमार कार्तिकेयको घेरकर खड़े हुए प्रजानाथ! ब्रह्माजी, पुलस्त्य, महातपस्वी पुलह, अंगिरा, कश्यप, अत्रि, मरीचि, भृगु, क्रतु, हर, वरुण, मनु, दक्ष, ऋतु, ग्रह, नक्षत्र, मूर्तिमती सरिताएँ, मूर्तिमान् सनातन वेद, समुद्र, सरोवर, नाना प्रकारके तीर्थ, पृथिवी, झ्ुलोक, दिशा, वृक्ष, देवमाता अदिति, ही, श्री, स्वाहा, सरस्वती, उमा, शची, सिनीवाली, अनुमति, कुहू, राका, धिषणा, देवताओंकी अन्यान्य पत्नियाँ, हिमवान्, विन्ध्य, अनेक शिखरोंसे सुशोभित मेरुगिरि, अनुचरोंसहित ऐरावत, कला, काष्ठा, मास, पक्ष, ऋतु, रात्रि, दिन, अअश्रोंमें श्रेष्ठ उच्चै:श्रवा, नागराज वासुकि, अरुण, गरुड़, ओषधियोंसहित वृक्ष, भगवान् धर्मदेव, काल, यम, मृत्यु तथा यमके अनुचर--ये सब-के-सब वहाँ एक साथ पधारे थे
vaiśampāyana uvāca | uccaiḥśravā hayaśreṣṭho nāgarājaś ca vāsukiḥ | aruṇo garuḍaś caiva vṛkṣāś cauṣadhibhiḥ saha | rudrair vasubhir ādityair aśvibhyāṃ ca vṛtaḥ prabhuḥ |
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ທີ່ນັ້ນມີການຊຸມນຸມຂຶ້ນ—ອຸຈໄຫສຣະວາ ມ້າຜູ້ປະເສີດ, ວາສຸກິ ພະຍານາກຣາຊ, ອະຣຸນ, ແລະ ຄະຣຸດ; ພ້ອມທັງຕົ້ນໄມ້ກັບສະໝຸນໄພຢາທັງຫຼາຍ. ພຣະອົງຜູ້ມີອຳນາດຍິ່ງ ຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍ ຣຸດຣະ, ວະສຸ, ອາທິຕະ, ແລະ ອັສວິນສອງອົງ—ດັ່ງການຊຸມນຸມແຫ່ງຈັກກະວານ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ທັງເທວະ ແລະ ວິນຍານແຫ່ງທຳມະຊາດ ລ້ວນມາພ້ອມເພື່ອຖວາຍກຽດ ແລະ ຮັບໃຊ້ຜູ້ບັນຊາການສູງສຸດ ຢືນຢັນວ່າ ອຳນາດທີ່ຖືກທຳ ແລະ ຈຸດປະສົງແຫ່ງທຳ ດຶງໃຫ້ໂລກທັງປວງເຂົ້າສູ່ຄວາມກົງກັນ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes cosmic concord: when rightful power and purpose are present, all classes of beings—gods, celestial creatures, and even nature (trees and herbs)—align in attendance. Ethically, it suggests that dharmic authority attracts support and harmonizes the world’s forces.
A grand, ceremonial gathering is being described. Celestial beings and divine groups (Rudras, Vasus, Ādityas, Aśvins), along with famed mythic figures (Uccaiḥśravā, Vāsuki, Aruṇa, Garuḍa) and elements of nature, stand surrounding a ‘prabhu’ (lord), marking a moment of heightened, cosmic significance within the war-epic’s events.