Shloka 223
Chapter 23: Śakuni Reports, Kaurava Advance, and Arjuna’s Penetration of the Host
उल्का पेतुर्दिवो भूमावाहत्य रविमण्डलम् । राजन! पर्वत और वनोंसहित पृथ्वी भयानक शब्द करती हुई डोलने लगी और आकाशसे दण्ड तथा चलते हुए काष्ठोंसहित बहुत-सी उल्काएँ सूर्यमण्डलसे टकराकर सम्पूर्ण दिशाओंमें बिखरी पड़ती थीं
sañjaya uvāca | ulkā petur divo bhūmāv āhatya ravimaṇḍalam | rājan parvata-vanasahitā pṛthivī bhayānaka-śabdaṃ kurvatī dolane lagī ca, ākāśāt ca daṇḍa-sahitāni calat-kāṣṭha-sahitāni bahvyo 'ulkāḥ sūryamaṇḍalena saṃhatya sarvāsu dikṣu vikirya nipetūḥ |
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: “ອຸລະກາ (ດາວຕົກ) ຕົກຈາກຟ້າລົງສູ່ດິນ ໄປປະທະກັບວົງພະອາທິດ. ໂອ ພຣະຣາຊາ! ແຜ່ນດິນ—ພ້ອມທັງພູເຂົາແລະປ່າໄມ້—ເລີ່ມສັ່ນໄຫວ ພ້ອມສຽງຄໍາຮ້ອງອັນນ່າຢ້ານ; ແລະຈາກຟ້າ ມີອຸລະກາໄຟລຸກຫຼາຍດວງ ມີຮອຍພາດດັ່ງດ້າມຄອນ ແລະມວນມະຫາກ້ອນດັ່ງທ່ອນໄມ້ທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ໄປປະທະກັບຈານພະອາທິດ ແລ້ວແຕກກະຈາຍ ຕົກລົງໄປທຸກທິດ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the epic idea that widespread adharma and mass violence disturb not only society but the very moral-cosmic order; ominous natural signs function as ethical warnings that destructive choices have consequences.
Sanjaya reports terrifying omens to King Dhṛtarāṣṭra: meteors fall and scatter across the sky, the sun’s orb is described as being struck, and the earth trembles with a dreadful sound—signals of impending calamity in the war.