Shloka 366
अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
घोररूपमसंवार्य निर्मर्यादमवर्तत । जैसे देहधारी जीवात्माका पाँचों इन्द्रियोंके साथ युद्ध हो रहा हो, उसी प्रकार उन पाँचों भाइयोंके साथ कृपाचार्यका युद्ध हो रहा था। धीरे-धीरे वह युद्ध अत्यन्त घोर, अनिवार्य और अमर्यादित हो गया
ghorarūpam asaṃvārya nirmaryādam avartata |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ການຮົບນັ້ນກາຍເປັນສິ່ງນ່າສະພຶງກົວ—ຕ້ານທານບໍ່ໄດ້ ແລະເກີນຂອບເຂດທັງປວງ. ດັ່ງກັບວ່າຜູ້ມີກາຍກຳລັງຕໍ່ສູ້ກັບອິນທຣີຍະທັງຫ້າ, ຄຣິປາຈາຣຍະກໍຕໍ່ສູ້ກັບພີ່ນ້ອງທັງຫ້າ; ແລະທີລະນ້ອຍ ການຮົບກໍຍິ່ງສາຫັດ ບໍ່ອາດຫຼີກເວັ້ນ ແລະບໍ່ມີຂອບເຂດ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນວ່າສົງຄາມສາມາດກັດກິນຄວາມຢັ້ງຢືນ ແລະຂອບເຂດແຫ່ງທຳມະໄດ້.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked conflict becomes 'nirmaryāda'—crossing ethical boundaries. It implicitly warns that when restraint (maryādā) collapses, violence escalates into an irresistible force, challenging dharmic conduct even among renowned warriors.
Sañjaya describes the intensifying combat in which Kṛpācārya fights the five Pāṇḍava brothers. The struggle is likened to a single embodied self contending with the five senses, emphasizing the overwhelming, many-sided pressure of facing five opponents and the growing ferocity of the battle.