Shloka 26
Yudhiṣṭhira’s Lament and Kṛṣṇa’s Rudra-Cosmogony Explanation (सौप्तिक पर्व, अध्याय १७)
'पितामह! मैंने जलमें तपस्या करके प्रजाके लिये अन्न प्राप्त किया है; वे अन्नरूप ओषधियाँ प्रजाओंके ही समान निरन्तर विभिन्न अवस्थाओंमें परिणत होती रहेंगी” ।। एवमुक््त्वा स सक्रोधो जगाम विमना भव: । गिरेमुज्जवत: पादं तपस्तप्तुं महातपा:,ऐसा कहकर क्रोधमें भरे हुए महातपस्वी महादेवजी उदास मनसे मुंजवान् पर्वतकी घाटीपर तपस्या करनेके लिये चले गये
pitāmaha! mayā jalē tapasā kṛtvā prajābhyaḥ kṛtē annaṃ prāptaṃ; tē annarūpā oṣadhayaḥ prajānām iva nityam vividhāvasthāsu pariṇatā bhaviṣyanti. evam uktvā sa sakrōdhō jagāma vimanā bhavaḥ; girēḥ muñjavataḥ pādaṃ tapastaptuṃ mahātapāḥ.
«ໂອ ພຣະປິຕາມະຫາ! ຂ້າໄດ້ບຳເນັດຕະປະໃນນ້ຳ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ ແລະໄດ້ອາຫານມາ. ພືດຢາເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອກາຍເປັນອາຫານ ຈະປ່ຽນແປງເປັນສະພາບຫຼາກຫຼາຍຢ່າງບໍ່ຂາດ ເຫມືອນສັດທັງປວງເອງ»। ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພະພະວະ (ພຣະສິວະ) ຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍໂທສະ ແລະໃຈໝອງຫມົດ ກໍຈາກໄປ. ມະຫາຕະປະສີນັ້ນໄດ້ໄປຍັງຕີນພູ ມຸນຈະວັດ ເພື່ອບຳເນັດຕະປະຕໍ່ໄປ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage links ascetic discipline (tapas) with the welfare of beings: through austerity, sustenance (anna) arises as herbs that continually transform to meet the changing conditions of life. It also cautions that even great beings may act under anger, yet redirect that energy into further spiritual practice.
Vaiśampāyana narrates that Bhava (Śiva) declares he has obtained food for creatures through water-austerity, describing herbs as nourishment that keeps transforming. After speaking, Śiva—angry and inwardly unsettled—leaves and goes to the foothills of Mount Muñjavat to perform further tapas.