Shloka 25
Adhyaya 11 — Draupadī’s Grief, Demand for Justice, and Bhīma’s Departure
“यह बात सम्पूर्ण जगतमें प्रसिद्ध है कि वारणावतनगरमें जब कुन्तीके पुत्रोंपर भारी संकट पड़ा था, तब आप ही द्वीपके समान उनके रक्षक हुए थे ।। हिडिम्बदर्शने चैव तथा त्वमभवो गति: । तथा विराटनगरे कीचकेन भृशार्दिताम्
yaḥ bāta sampūrṇa-jagat-e prasiddhā asti yat Vāraṇāvata-nagare yadā Kuntī-putreṣu bhārī saṅkaṭaḥ apatat, tadā tvam eva dvīpa iva teṣāṃ rakṣakaḥ abhavaḥ. hiḍimba-darśane ca eva tathā tvam abhavo gatiḥ; tathā Virāṭa-nagare Kīcakena bhṛśa-arditām.
ເລື່ອງນີ້ເປັນທີ່ຮູ້ກັນທົ່ວໂລກ: ໃນເມືອງ ວາຣະນາວະຕະ ເມື່ອບຸດຂອງ ກຸນຕີ ຕົກຢູ່ໃນອັນຕະລາຍຫນັກ, ທ່ານແຕ່ຜູ້ດຽວໄດ້ເປັນຜູ້ປົກປ້ອງເຂົາ—ດັ່ງເກາະໃຫ້ແກ່ຜູ້ກຳລັງຈົມນ້ຳ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ໃນຄາວພົບ ຮິຑິມບະ ທ່ານເປັນທີ່ພຶ່ງພາ; ແລະໃນເມືອງ ວິຣາຏະ ເມື່ອພວກເຂົາຖືກ ກີຈະກະ ກົດຂີ່ຢ່າງໂຫດຮ້າຍ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical ideal of steadfast protection: in moments of extreme danger, a righteous ally becomes a ‘refuge’ for the vulnerable. It praises consistent guardianship across different trials, implying that true strength is measured by how one shields others in संकट (crisis).
Vaiśampāyana recalls earlier episodes where the Pāṇḍavas faced peril—at Vāraṇāvata, during the Hiḍimba encounter, and in Virāṭa’s city under Kīcaka’s oppression—and states that the addressed person repeatedly served as their protector and refuge.