Shloka 3
यमसभावर्णनम् (Yamasabhā-varṇanam) — Nārada’s Description of Dharmarāja’s Assembly
Devanagari script
अर्कप्रकाशा भ्राजिष्णु: सर्वतः कामरूपिणी । नातिशीता न चात्युष्णा मनसश्च प्रहर्षिणी,उसका प्रकाश सूर्यके समान है। इच्छानुसार रूप धारण करनेवाली वह सभा सब ओरसे प्रकाशित होती है। वह न तो अधिक शीतल है, न अधिक गर्म। मनको अत्यन्त आनन्द देनेवाली है
Transliteration
arkaprakāśā bhrājiṣṇuḥ sarvataḥ kāmarūpiṇī | nātiśītā na cātyuṣṇā manasaś ca praharṣiṇī ||
Translation
ນາຣະດະກ່າວວ່າ: «ຫໍປະຊຸມນັ້ນສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງແສງຕາເວັນ. ມັນສາມາດແປງຮູບຕາມປາດຖະໜາ ແລະສະຫວ່າງສະຫງ່າຈາກທຸກດ້ານ. ບໍ່ໜາວເກີນ ແລະບໍ່ຮ້ອນເກີນ; ມັນເຮັດໃຫ້ໃຈຊື່ນບານຢ່າງຍິ່ງ».
Word by Word
अर्कप्रकाशाhaving sun-like radiance
अर्कप्रकाशा:
Karta
TypeAdjective
Rootअर्कप्रकाशा (अर्क + प्रकाशा)
FormFeminine, Nominative, Singular
भ्राजिष्णुःshining, radiant
भ्राजिष्णुः:
Karta
TypeAdjective
Rootभ्राजिष्णु (from धातु √भ्राज्)
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वतःfrom all sides, everywhere
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
कामरूपिणीassuming forms at will
कामरूपिणी:
Karta
TypeAdjective
Rootकामरूपिणी (काम + रूपिणी)
FormFeminine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अतिशीताexcessively cold
अतिशीता:
Karta
TypeAdjective
Rootअतिशीत (अति + शीत)
FormFeminine, Nominative, Singular
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अत्युष्णाexcessively hot
अत्युष्णा:
Karta
TypeAdjective
Rootअत्युष्ण (अति + उष्ण)
FormFeminine, Nominative, Singular
मनसःof the mind
मनसः:
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
प्रहर्षिणीdelighting, gladdening
प्रहर्षिणी:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रहर्षिणी (from धातु √हृष् with प्र-)
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaT
the (royal) sabhā/assembly-hallVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes