Shloka 4
पाण्डवानां वनप्रस्थानवर्णनम् / The Pāṇḍavas’ Departure for the Forest
Vidura’s Report and Portents
Devanagari script
पराजितो नकुलो भीमसेनो युधिष्ठिर: सहदेवार्जुनौ च दासीभूता त्वं हि वै याज्ञसेनि पराजितास्ते पतयो नैव सन्ति
Translation
«ນະກຸນກໍພ່າຍແພ້ແລ້ວ; ພີມເສນ, ຢຸທິສຖິຣ, ສະຫະເທວ ແລະ ອາຣຊຸນ ກໍພ່າຍແພ້ ແລະກາຍເປັນທາດ. ບັດນີ້ ເຈົ້າເປັນທາດສາວແລ້ວ, ໂອ ຢາຊະເນນີ. ຜົວເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ພ່າຍແພ້—ພວກປານດະວະ—ບໍ່ແມ່ນຜົວຂອງເຈົ້າອີກຕໍ່ໄປ, ໂອ ທິດາຂອງຢາຊະເນນ!»
Word by Word
पराजितःdefeated
पराजितः:
Karta
TypeAdjective
Rootपराजित (√जि + परा, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमसेनःBhimasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
सहदेवSahadeva
सहदेव:
Karta
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्जुनौthe two Arjunas (dual form as in text)
अर्जुनौ:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Nominative, Dual
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
दासीभूताःhaving become slaves
दासीभूताः:
Karta
TypeAdjective
Rootदासीभूत (दासी + भूत, क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
FormFeminine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
याज्ञसेनिO Yajnaseni (Draupadi)
याज्ञसेनि:
TypeNoun
Rootयाज्ञसेनी
FormFeminine, Vocative, Singular
पराजिताःdefeated
पराजिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपराजित (√जि + परा, क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey/those
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
पतयःhusbands
पतयः:
Karta
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सन्तिare/exist
सन्ति:
TypeVerb
Root√अस्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
यज्ञसेनकुमारीO daughter of Yajnasena
यज्ञसेनकुमारी:
TypeNoun
Rootयज्ञसेनकुमारी
FormFeminine, Vocative, Singular
Speaker
कर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes