Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Dhṛtarāṣṭra–Duryodhana Saṃvāda on Restraint and Rājānīti

Chapter 50

कृतां विन्दुसरोरत्नैर्मयेन स्फाटिकच्छदाम्‌ | अपश्यं नलिनीं पूर्णामुदकस्येव भारत,भारत! बिन्दु-सरोवरसे लाये हुए रत्नोंद्वारा मयासुरने एक कृत्रिम पुष्करिणीका निर्माण किया था, जो स्फटिकमणिकी शिलाओंसे आच्छादित है। वह मुझे जलसे भरी हुई-सी दिखायी दी। भारत! जब मैं उसमें उतरनेके लिये वस्त्र उठाने लगा, तब भीमसेन ठठाकर हँस पड़े। शत्रुकी विशिष्ट समृद्धिसे मैं मूढ़-सा हो रहा था और रत्नोंसे रहित तो था ही

kṛtāṁ bindusaroratnair mayena sphaṭikacchadām | apaśyaṁ nalinīṁ pūrṇām udakasy eva bhārata bhārata |

ດຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ! ມາຍາ ອະສຸຣະ ໄດ້ສ້າງສະຫຼອງບົວປອມຂຶ້ນ ດ້ວຍຮັດຕະນະທີ່ນຳມາຈາກທະເລສາບບິນດຸສະຣະ ແລະປູຄຸມດ້ວຍແຜ່ນສະຟາຕິກ (ຄຣິສຕັນ). ຂ້ອຍເຂົ້າໃຈຜິດວ່າມັນເປັນສະຫຼອງນ້ຳເຕັມ. ເມື່ອຂ້ອຍຍົກເສື້ອຜ້າເພື່ອຈະກ້າວລົງໄປ ພີມະເສນະກໍຫົວເຮາະດັງລັ່ນ. ຂ້ອຍຖືກຄວາມຮຸ່ງເຮືອງອັນພິເສດຂອງສັດຕູເຮັດໃຫ້ມືດມົນ—ແລະຂ້ອຍເອງກໍຂາດສົມບັດ—ຄວາມທະນົງຂອງຂ້ອຍຈຶ່ງສັ່ນຄອນ.»

कृताम्made, artificial
कृताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृता (कृ + क्त)
FormFeminine, Accusative, Singular
विन्दु-सरो-रत्नैःwith jewels brought from the Bindusaras lake
विन्दु-सरो-रत्नैः:
Karana
TypeNoun
Rootविन्दु + सरस् + रत्न
FormNeuter, Instrumental, Plural
मयेनby Maya (the Asura)
मयेन:
Karana
TypeNoun
Rootमय (मयासुर)
FormMasculine, Instrumental, Singular
स्फाटिक-च्छदाम्having a crystal covering
स्फाटिक-च्छदाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्फाटिक + छदा
FormFeminine, Accusative, Singular
अपश्यम्I saw
अपश्यम्:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect (Laṅ), 1st, Singular
नलिनीम्a lotus-pond
नलिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनलिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
पूर्णाम्full
पूर्णाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपूर्ण
FormFeminine, Accusative, Singular
उदकस्यof water
उदकस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउदक
FormNeuter, Genitive, Singular
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
M
Maya (Maya Dānava/Asura architect)
B
Bhīmasena (Bhīma)
B
Bindusaras (lake/pond)
C
crystal slabs (sphaṭika)
J
jewels/gems (ratna)
A
artificial lotus-pond (nalinī)