Shloka 30
Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration
तत्र गत्वार्जुनो दण्डमाजहारामितं धनम् | तात! वह सब देखकर मुझे ज्वर-सा आ गया। भरतश्रेष्ठ! वैसे ही सुवर्णकलशोंको लेकर पाण्डवलोग जल लानेके लिये पूर्व
tatra gatvārjuno daṇḍam ājahārāmitaṃ dhanam |
ດຸຣະໂຍທະນະເວົ້າວ່າ: “ເມື່ອໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ອາຣະຈຸນະໄດ້ເກັບສ່ວຍ ແລະນໍາກັບມາຊັບສົມບັດອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້. ເມື່ອເຫັນທັງໝົດນັ້ນ ຂ້ອຍຖືກຄວາມທຸກທໍລະມານດັ່ງໄຂ້ຈັບກຸມ. ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພັນບາຣະຕະ, ພວກປານດະວະເຄີຍຖືໄຫຄຳໄປຕັກນ້ຳ ຈົນເຖິງສະຫມຸດທາງຕາເວັນອອກ ທາງໃຕ້ ແລະທາງຕາເວັນຕົກ. ແລະຍັງເວົ້າກັນວ່າ ອາຣະຈຸນະໄດ້ໄປໃກ້ສະຫມຸດທາງເໜືອ—ບ່ອນທີ່ມະນຸດໄປບໍ່ໄດ້ ນອກຈາກນົກ—ແລ້ວກັບມາຫຼັງຈາກເກັບຊັບສົມບັດອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້. ແລະໃນພິທີຣາຊະສູຍະຂອງຍຸທິສຖິຣະ ຍັງມີເຫດການອັນນ່າອັດສະຈັນອີກຢ່າງໜຶ່ງ; ຂ້ອຍຈະເລົ່າໃຫ້ຟັງ—ຈົ່ງຟັງ.”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how visible success—wealth, reach, and ritual prestige—can inflame envy and inner distress. Duryodhana’s “fever” shows the ethical danger of jealousy: it distorts perception and becomes a seed of hostility, even when the achievements described are framed as lawful royal acts (daṇḍa/tribute) connected with Yudhiṣṭhira’s Rājasūya.
Duryodhana is describing Arjuna’s extraordinary collection of tribute and wealth for Yudhiṣṭhira’s Rājasūya, including journeys to farthest oceans and even a mythic northern limit. Overwhelmed by what he sees and hears, Duryodhana confesses a burning, fever-like agitation and then introduces that he will narrate another marvel that occurred during the sacrifice.