Shloka 27
घोरं ज्ञातिवर्ध चैव न भुज्जे शोककर्शित: । न भोक्ष्ये न च जीविष्ये दिष्ट्या प्राप्तोडसि पाण्डव,तबसे मैं तुम्हारे दोनों भाई महात्मा बलराम और श्रीकृष्णका तथा कुटुम्बीजनोंके इस घोर संहारका चिन्तन करके शोकसे गलता जा रहा हूँ। मुझसे भोजन नहीं किया जाता। अब मैं न तो भोजन करूँगा और न इस जीवनको ही रखूँगा। पाण्डुनन्दन! सौभाग्यकी बात है कि तुम यहाँ आ गये
ghoraṁ jñātivadhāṁ caiva na bhuñje śokakarśitaḥ | na bhokṣye na ca jīviṣye diṣṭyā prāpto ’si pāṇḍava ||
ວາສຸເທວະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າລະລາຍໄປດ້ວຍຄວາມໂສກ ເມື່ອຄິດຖຶງການຂ້າຟັນອັນນ່າຢ້ານຂອງຍາດພີ່ນ້ອງຂ້າ. ຖືກຄວາມໂສກກົດທັບ ຂ້າກິນບໍ່ລົງ. ຂ້າຈະບໍ່ກິນ ແລະຈະບໍ່ດຳລົງຊີວິດຕໍ່. ແຕ່ກໍເປັນພອນ, ໂອ ປານດະວະ, ທີ່ເຈົ້າມາຮອດທີ່ນີ້».
वसुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical and emotional devastation caused by internecine violence: even when events are fated, the destruction of one’s own kin brings profound grief, shaking the will to live and underscoring the human cost behind political or heroic narratives.
In the Mausala Parva’s aftermath of the Yādava catastrophe, Vasudeva addresses a Pāṇḍava (Arjuna), confessing that he is overwhelmed by sorrow at the dreadful slaughter of his relatives and is unable to eat, even expressing a wish to give up life—while also noting it is fortunate that Arjuna has arrived.