Shloka 40
संजातप्रत्ययो$तीव वीक्ष्य चैवं पुनः पुन: । प्रशशंस नरव्यात्रावुभी माधवपाण्डवौ,उसका कवच छिजन्न-भिन्न हो गया था और सारा शरीर बाणोंसे विदीर्ण हो चुका था। उस अवस्थामें पुत्रसहित मरे हुए कर्णको देखकर बारंबार उसका निरीक्षण करके राजा युधिष्ठिरको इस बातपर पूरा-पूरा विश्वास हुआ। फिर वे पुरुषसिंह श्रीकृष्ण और अर्जुन दोनोंकी भूरि-भूरि प्रशंसा करने लगे
sañjātapratyayo ’tīva vīkṣya caivaṁ punaḥ punaḥ | praśaśaṁsa naravyāghrāv ubhī mādhavapāṇḍavau ||
ເມື່ອເບິ່ງຊ້ຳໆ ຢູ່ຫຼາຍເທື່ອ ພຣະອົງກໍເກີດຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຢ່າງແຮງກ້າ. ແລ້ວພຣະອົງຈຶ່ງສັນລະເສີນຢ່າງຫຼາຍແກ່ວີຣະບຸລຸດທັງສອງ—ມາທະວະ (ກຣິດສະນະ) ແລະ ປານດະວະ (ອາຣຈຸນ)—ດັ່ງເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ. ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນນີ້ເກີດຈາກການເຫັນກັນນະຕາຍພ້ອມລູກ ແລະການຮັບຮູ້ວ່າຜົນຕັດສິນໃນສົງຄາມນັ້ນມີການນຳພາດ້ວຍພະເທວະ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງຍອມຮັບພະລັງອັນສອດຄ່ອງກັບລະບຽບທຳມະອັນໃຫຍ່.
संयज उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical movement from doubt to certainty through direct observation, culminating in rightful acknowledgment of excellence. It suggests that when the truth of events becomes clear—especially in a dharma-charged conflict—one should recognize and honor the agents who fulfilled their duty, here Kṛṣṇa’s guidance and Arjuna’s valor.
After repeatedly examining the situation and becoming fully convinced (in context, upon seeing Karṇa fallen), the speaker extols both Kṛṣṇa (Mādhava) and Arjuna (the Pāṇḍava) as supreme warriors, praising their decisive role in the battle’s outcome.