Shloka 743
अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
विद्रुतान् रथिनो दृष्टवा मन्ये शोचति पुत्रक: । दुर्मैषण और वृषसेन भी युद्धमें मारे गये
vidrutān rathino dṛṣṭvā manye śocati putrakaḥ |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນນັກຮົບລົດຮົບພາກັນແຕກຕື່ນຫນີ ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າລູກຊາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າກໍາລັງໂສກເສົ້າ. ເພາະດຸຣໄມສະນະ ແລະ ວຣິສະເສນະ ກໍຖືກສັງຫານໃນສົງຄາມ; ຖືກມະຫາລົດພານດະວະຕີຖອຍ ກອງທັບກໍເກີດຄວາມຕື່ນຕະໜົກແລະແຕກພ່າຍ. ບັນດາກະສັດພັນທະມິດຫັນຫນ້າອອກຈາກການຮົບ ແລະເລີ່ມຫນີ; ແມ່ນແຕ່ນັກຮົບລົດຮົບກໍຍັງສະແດງຫຼັງ. ເຫັນທັງໝົດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຕັດສິນວ່າລູກຊາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າຖືກຄວາມໂສກເສົ້າຄອບງໍາ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical and psychological cost of war: when key warriors fall, collective morale collapses, and even those bound by kṣatriya duty may retreat. It underscores how leadership, courage, and adherence to dharma are tested under catastrophic loss.
After Durmaiṣaṇa and Vṛṣasena are killed and the Pāṇḍavas strike the opposing forces hard, the army breaks into a rout. Allied kings and chariot-warriors flee, and Vaiśampāyana infers that his son (the listener within the frame narrative) must be grieving upon seeing this collapse.