Shloka 56
दिशश्चव सैन्यं च शितैरजिह्ागै: परस्पर प्रावृणुतां सुदंशितौ । जैसे पूर्वकालमें देवताओंका असुरोंके साथ संग्राम हुआ था, उसी प्रकार पाण्डवोंका कौरवोंके साथ युद्ध होने लगा। अर्जुन और कर्णके बाणोंसे वह अत्यन्त दारुण तुमुल युद्ध आरम्भ होनेपर वे दोनों कवचधारी वीर अपने पैने बाणोंसे परस्पर सम्पूर्ण दिशाओं तथा सेनाको आच्छादित करने लगे
sañjaya uvāca |
diśaś caiva sainyaṃ ca śitair ajihāgaiḥ parasparaṃ prāvṛṇutāṃ sudaṃśitau |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍລູກທະນູຄົມກິບ ດັ່ງງູ, ວີຣະບຸລຸດສອງຄົນຜູ້ສວມເກາະອັນດີ ແລະມີ “ເຂົ້ວ” ອັນຄົມ (ລູກທະນູອັນຄົມ) ໄດ້ປົກຄຸມທິດທາງ ແລະກອງທັບ—ຕໍ່ສູ້ກັນໄປມາ. ດັ່ງໃນການກ່ອນ ເມື່ອເທວະດາປະທະກັບອະສຸຣະ, ບັດນີ້ປານດະວະ ແລະ ເກົາຣະວະ ກໍເຂົ້າສູ່ສົງຄາມອັນນ່າສະພຶງກົວ ແລະອື້ອອຶງ. ເມື່ອການຮົບອັນດຸເດືອດເລີ່ມຂຶ້ນພາຍໃຕ້ຝົນລູກທະນູຂອງອາຣຊຸນະ ແລະ ກັນນະ, ລູກທະນູຂອງພວກເຂົາຮາວກັບປິດບັງທົ່ວສະໜາມ ໃຫ້ສົງຄາມກາຍເປັນພາຍຸອາວຸດທີ່ຄອບຄຸມທຸກທິດ»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the overwhelming, all-consuming nature of war when great rivals meet: prowess can eclipse the world itself, yet the imagery also hints at the moral weight of such violence—heroic skill becomes a force that blankets all directions, leaving little room for ordinary human measure.
Sanjaya describes the battle intensifying as Arjuna and Karna unleash volleys of sharp, snake-like arrows. Their exchange is so fierce that it seems to cover the battlefield and even the quarters of space, likened to the primordial wars of gods and asuras.