Shloka 693

Devanagari script

निपपात तदा भूमौ किंचित्प्राणो नराधिप: । बलवान शत्रुके द्वारा अत्यन्त घायल किया हुआ शत्रुसूदन राजा शकुनि तत्काल पृथ्वीपर गिर पड़ा। उस समय उसमें जीवनका कुछ-कुछ लक्षण शेष था

Transliteration

nipapāta tadā bhūmau kiñcit-prāṇo narādhipaḥ | balavān śatruke dvārā atyanta-ghāyala-kṛtaḥ śatrusūdanaḥ rājā śakuniḥ tatkālaṃ pṛthivīpar girāḥ paḍā | tasmin samaye tasmin jīvanasya kiñcit-kiñcil-lakṣaṇaṃ śeṣam āsīt |

Translation

ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ໃນເວລານັ້ນ ກະສັດໄດ້ລົ້ມລົງສູ່ພື້ນດິນ ໂດຍຍັງເຫຼືອແຕ່ລົມຫາຍໃຈອ່ອນໆ ເປັນເຄື່ອງໝາຍຂອງຊີວິດ. ຖືກສັດຕູຜູ້ມີພະລັງອັນແຮງກ້າກົດຂີ່ ແລະບາດເຈັບສາຫັດ, ພຣະຣາຊາ ຊະກຸນິ—ຜູ້ເຄີຍເປັນຜູ້ທຳລາຍສັດຕູຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ—ກໍລົ້ມຄວ່ຳລົງເທິງພື້ນພິພົບ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນນ້ຳໜັກແຫ່ງທຳມະໃນສົງຄາມ: ທັງຄວາມກ້າຫານ ແລະກົນອຸບາຍ ລ້ວນຖືກຫຼຸດລົງ; ແມ່ນແຕ່ຜູ້ກໍ່ຄວາມຂັດແຍ່ງທີ່ນ່າຢ້ານກົວທີ່ສຸດ ກໍຖືກຫຼຸດເຫຼືອແຕ່ສັນຍານລົມຫາຍໃຈອັນບອບບາງ.

Word by Word

• निपपात: fell down
• निपपात: Karta
• Type: Verb
• Root: पत् (नि + पत्)
• Form: लिट् (परोक्षभूत), परस्मैपद, प्रथम, एकवचन

• तदा: then
• तदा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

• भूमौ: on the ground
• भूमौ: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: भूमि
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• किंचित्: a little, somewhat
• किंचित्: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: किंचित्

• प्राणः: life-breath, life
• प्राणः: Karta
• Type: Noun
• Root: प्राण
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नराधिपः: king (lord of men)
• नराधिपः: Karta
• Type: Noun
• Root: नराधिप
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Śakuni
• Earth/ground (bhūmi/pṛthivī)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the impermanence of power and the moral weight of warfare: even celebrated ‘slayers of enemies’ are subject to downfall, and violence culminates in suffering and vulnerability.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports that King Śakuni, grievously wounded by a powerful opponent, collapses to the ground with only slight signs of life remaining.