Shloka 12
अर्जुनकर्णयोर्युद्धवर्णनम्
Description of the Arjuna–Karṇa Engagement and Counsel to Duryodhana
उवाच नारायणमप्रमेयं कपिध्वज: सत्यपराक्रमस्य । श्रुत्वा वचो भ्रातुरदीनसत्त्व- स्तदाहवे सत्यवचो महात्मा | द्रष्ट कुरुश्रेष्ठमभिप्रयास्यन् प्रोवाच वृष्णिप्रवरं तदानीम्,संजय कहते हैं--राजन्! शत्रुओंकी मण्डलीमें अपने भाई भीमसेनका यह अत्यन्त दुष्कर वचन सुनकर कि “मैं अकेला ही असह्य संशप्तक सेनाका सामना करूँगा” उदार हृदयवाले महात्मा कपिध्वज अर्जुनने सत्यपराक्रमी भाई भीमके उस सत्य वचनको श्रवणगोचर करके उसे अप्रमेय, वृष्णिवंशावतंस नारायणावतार भगवान् श्रीकृष्णको बताया और उस समय कुरुश्रेष्ठ युधिष्ठिरका दर्शन करनेकी इच्छासे जानेको उद्यत हो इस प्रकार कहा--
sañjaya uvāca |
uvāca nārāyaṇam aprameyaṃ kapidhvajaḥ satyaparākramasya |
śrutvā vaco bhrātur adīnasattvas tad āhave satyavaco mahātmā |
draṣṭuṃ kuruśreṣṭham abhiprayāsyan provāca vṛṣṇipravaraṃ tadānīm ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ! ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳສັດຈິງອັນໝັ້ນຄົງ ແລະກ້າຫານບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຂອງອ້າຍຊາຍໃນກາງສົງຄາມ ອາຣຈຸນຜູ້ມີທຸງລິງ ມະຫາວິລະບຸລຸດ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ນາຣາຍະນະຜູ້ຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ຜູ້ເລີດໃນວົງວຣິຊນິ (ພຣະກຣິດສະນະ) ໃນຂະນະນັ້ນ; ແລະດ້ວຍຈິດປາຖະນາຈະໄປເບິ່ງກຸຣຸຜູ້ເລີດ ຢຸທິສຖິຣ ລາວຈຶ່ງເວົ້າດັ່ງນີ້.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical steadfastness in war: truthful speech and firm resolve (satyavacaḥ, adīnasattvaḥ) are treated as moral forces. Arjuna honors Bhima’s commitment and turns to Krishna (Narayana) for counsel, showing that righteous action in conflict is guided by truth, duty to kin, and reliance on wise/divine guidance.
Sanjaya narrates that Arjuna hears Bhima’s difficult, courageous declaration made in the thick of battle. Taking it seriously, Arjuna speaks to Krishna—addressed as the immeasurable Narayana—and prepares to go meet Yudhishthira (called Kuruśreṣṭha), indicating a moment of coordination and counsel among the Pandavas under Krishna’s guidance.