Shloka 53
ततो<पायान्नूपस्तत्र भीमसेनस्यथ गोचरात्,तब राजा दुर्योधन वहाँ भीमसेनके रास्तेसे दूर हट गया। फिर तो सारी कौरव-सेना भीमसेनपर टूट पड़ी। भीमसेनको मारनेकी इच्छासे आये हुए कौरवोंका महान् सिंहनाद सब ओर गूँज उठा
tato 'pāyān nṛpo 's tatra bhīmasenasyātha gocarāt | tataḥ rājā duryodhanaḥ bhīmasenasya mārgeṇa dūrataḥ apākrāmat | atha sarvā kaurava-senā bhīmasenam abhyapatat | bhīmasena-vadha-kāṅkṣayā āgatānāṃ kauravāṇāṃ mahān siṃhanādaḥ sarvato 'nunāditaḥ ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຈາກນັ້ນ ກະສັດໄດ້ຖອນຕົວອອກຈາກທີ່ນັ້ນ ໃຫ້ພົ້ນຈາກຂອບເຂດທີ່ພີມະເສນ (Bhīmasena) ຈະເຂົ້າຖຶງ. ດູຣະໂຢທະນະ (Duryodhana) ກ້າວຫຼີກໄປຂ້າງ ເວັ້ນທາງຂອງພີມະ. ທັນໃດນັ້ນ ກອງທັບກົວຣະວະທັງໝົດກໍພຸ່ງເຂົ້າໃສ່ພີມະເສນ. ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະສັງຫານເຂົາ ພວກກົວຣະວະໄດ້ຮ້ອງສຽງຄໍາຮາມດັ່ງສິງໂຕອັນໃຫຍ່ ກ້ອງກັງວານໄປທົ່ວທຸກທິດ—ເປັນພາບຂອງການຮຸກຮານແບບລວມໝູ່ ໃນຈັນຍາສົງຄາມ: ກົດດັນສັດຕູຜູ້ແຂງແກ່ງຄົນດຽວດ້ວຍກໍາລັງຫຼາຍ ແທນການປະລອງແບບເທົ່າທຽມ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fear of a powerful opponent can lead leaders to avoid direct engagement and instead rely on massed force. Ethically, it contrasts personal valor with collective aggression, showing how adharma can manifest as opportunistic tactics driven by the desire to eliminate a single threat.
Duryodhana moves out of Bhīma’s immediate reach and away from his path. Then the Kaurava army collectively charges Bhīma, shouting a thunderous battle-cry, indicating a coordinated attempt to overwhelm and kill him.