Shloka 39
अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च
Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter
वारणं जघनोपान्ते विषाणाभ्यामिव द्विप: । उस समय शिनिपौत्र सात्यकि अपने बाणोंसे कर्णको पीड़ा देते हुए तुरंत उसके पीछे- पीछे गये, मानो कोई गजराज अपने दोनों दाँतोंसे दूसरे गजराजकी जाँघोंमें चोट पहुँचाता हुआ उसका पीछा कर रहा हो ।। ३८ $ ।। स भारत महानासीद् योधानां सुमहात्मनाम्
vāraṇaṁ jaghanopānte viṣāṇābhyām iva dvipaḥ | sa bhārata mahān āsīd yodhānāṁ sumahātmanām ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ດັ່ງຊ້າງໃຫຍ່ຜູ້ມີກຳລັງ ໃຊ້ງາສອງຂ້າງກະແທກຕົກທີ່ຂ້າງສະໂພກຂອງຊ້າງອື່ນ ແລ້ວໄລ່ຕາມບໍ່ຢຸດ, ຜູ້ໄລ່ຕາມກໍກົດດັນເຂົາຈາກດ້ານຫຼັງຢ່າງໃກ້ຊິດດັ່ງນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພາຣະຕະ, ການປະທະອັນໃຫຍ່ແລະນ່າສະພຶງກົວ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຫມູ່ນັກຮົບຜູ້ມີຈິດໃຈສູງເຫຼົ່ານັ້ນ—ພາບນີ້ຊີ້ວ່າ ໃນສົງຄາມ ຄວາມກ້າແກ່ງແລະການໄລ່ຕາມຢ່າງບໍ່ຍອມຖອນ ອາດກົດທັບຄວາມຍັບຍັ້ງ; ແຕ່ນັກຮົບແຕ່ລະຄົນກໍຍັງຖືກຜູກມັດໄວ້ດ້ວຍທຳມະ (ໜ້າທີ່) ທີ່ຕົນເລືອກໃນສະໜາມຮົບ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses an elephant simile to highlight the battlefield ethic of relentless engagement: once combat is joined, warriors driven by kṣatriya-duty pursue and press the advantage. It also implicitly warns how martial momentum can intensify violence, testing the boundary between valor and excess.
Sañjaya describes a fierce pursuit and close-quarters pressure in battle, likening it to an elephant striking another’s haunch with its tusks while following behind. The scene frames the ensuing encounter as a major clash among eminent warriors.