Shloka 436
कर्णवधार्थं धनञ्जयस्य प्रतिज्ञा — Arjuna’s resolve for Karṇa’s defeat
व्यभ्राजत महाराज विधूमोडग्निरिव ज्वलन् । सारी सेना स्वयं निश्चेष्ट हो गयी थी। उससे पराक्रम करते नहीं बनता था और उस अवस्थामें वह मारी जा रही थी। मैंने यह सब अपनी आँखों देखा था। महाराज! पाण्डुपुत्र अर्जुन रणभूमिमें वहाँ दस हजार योद्धाओंका संहार करके धूमरहित अग्निके समान प्रकाशित हो रहे थे
vyabhrājata mahārāja vidhūmo 'gnir iva jvalan | sārī senā svayaṁ niśceṣṭā ho gayī thī | usse parākrama karate nahīṁ banatā thā aura usa avasthā meṁ vah mārī jā rahī thī | mayne yaha saba apnī āṅkhoṁ dekhā thā | mahārāja! pāṇḍuputra arjuna raṇabhūmi meṁ vahāṁ daśa-sahasra yoddhāoṁ kā saṁhāra karke dhūma-rahita agni ke samāna prakāśita ho rahe the
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ, ລາວສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄຟທີ່ໄໝ້ໂດຍບໍ່ມີຄວັນ. ກອງທັບທັງໝົດກາຍເປັນອະສົມບູນເອງ; ບໍ່ອາດສະແດງວິລະກຳໄດ້, ແລະໃນສະພາບນັ້ນກໍຖືກຟັນຂ້າ. ຂ້າພະອົງເຫັນທັງໝົດນີ້ດ້ວຍຕາຂອງຕົນ. ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ, ຢູ່ໃນສະໜາມຮົບນັ້ນ ອາຣະຈຸນ ບຸດແຫ່ງປານດຸ, ຫຼັງຈາກສັງຫານນັກຮົບສິບພັນ, ກໍສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄຟບໍ່ມີຄວັນ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how moral and psychological collapse (an army becoming niśceṣṭa—powerless) can decide outcomes as much as weapons do, and it frames Arjuna’s prowess as a force of clear, unstoppable intensity (the ‘smokeless fire’ image), aligning heroic action with kṣatriya-duty in war.
Sanjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra what he has witnessed: the opposing army has become inert and is being slaughtered, while Arjuna, after killing ten thousand warriors on the battlefield, appears dazzling and dominant like a smokeless blazing fire.