Shloka 16
कृष्णेन अर्जुनस्य प्रोत्साहनम् — Kṛṣṇa’s Exhortation to Arjuna
Prelude to Karṇa’s Slaying
कितने ही हाथी घुड़सवारोंके छोड़े हुए तोमरों तथा अनेक विपक्षियोंको भी सूँड़ोंसे पकड़कर रणभूमिमें विचरते थे तथा दूसरे उनको टुकड़े-टुकड़े कर डालते थे ।। नाराचैश्छिन्नवर्माणो भ्राजन्ति सम गजोत्तमा: | हिमागमे यथा राजन व्यभ्रा इव महीधरा:,राजन! नाराचोंसे कवच छिलन्न-भिन्न होनेके कारण गजराजोंकी वैसी ही शोभा हो रही थी, जैसे हेमन्त-ऋतुमें बिना बादलोंके पर्वत शोभित होते हैं
nārācaiś chinnavarmāṇo bhrājanti sma gajottamāḥ | himāgame yathā rājan vyabhrā iva mahīdharāḥ ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ! ຊ້າງຫຼາຍໂຕໃຊ້ງວງຈັບຫອກໂຕມາຣາທີ່ພວກຂີ່ມ້າຂວ້າງມາ ແລະຈັບສັດຕູອີກຫຼາຍຄົນ ເດີນວົນຢູ່ໃນສະໜາມຮົບ; ຊ້າງອື່ນໆກໍທຸບໃຫ້ແຕກເປັນຊິ້ນໆ. ແລະຊ້າງຊັ້ນຍອດທີ່ເກາະຖືກລູກສອນນາຣາຈາຕັດຂາດ ແລະຂາດຮ້າວ ກໍຍັງສ່ອງປະກາຍຢູ່ໃນສະໜາມຮົບ—ດັ່ງພູເຂົາໃນລະດູໜາວເມື່ອຟ້າປອດເມກ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the paradox of battlefield ‘splendour’: even when armour is destroyed and life is exposed to mortal danger, warriors and war-elephants continue forward. It implicitly warns that worldly protections are fragile, while also reflecting the kṣatriya ideal of steadfastness amid suffering—an ethically complex endurance within a destructive enterprise.
Sanjaya describes the Kurukṣetra fighting to Dhṛtarāṣṭra. War-elephants, struck by nārāca arrows that slice their armour, still appear radiant. Their appearance is compared to cloudless mountains in the cold season—clear, stark, and imposing—intensifying the visual drama of the battle.