Shloka 806
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
मुष्टियुद्धे नियुद्धं च देहपाप्मासुनाशनम् । दोनों दलोंके सैनिक एक-दूसरेके केश पकड़कर खींचते, दाँतोंसे काटते, नखोंसे बखोटते, मुक्कोंसे मारते और परस्पर मल्लयुद्ध करने लगते थे। इस प्रकार वह युद्ध सैनिकोंके शरीर, प्राण और पापोंका विनाश करनेवाला हो रहा था
sañjaya uvāca |
muṣṭiyuddhe niyuddhaṃ ca dehapāpmāsunāśanam |
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໃນການປະທະດ້ວຍກຳປັ້ນ ແລະການກອດກັນໃກ້ຊິດ, ການຮົບນັ້ນກາຍເປັນຜູ້ທຳລາຍຮ່າງກາຍ, ທຳລາຍລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດ, ແລະທຳລາຍບາບ. ທະຫານຂອງທັງສອງຝ່າຍຈັບຜົມກັນດຶງ, ກັດດ້ວຍແຂ້ວ, ຂີດຂ່ວນດ້ວຍເລັບ, ຕີດ້ວຍກຳປັ້ນ, ແລະລົງນະພັນກັນດັ່ງນັກມວຍປ້ຳ. ດັ່ງນັ້ນ ສົງຄາມຈຶ່ງຄຸກຄາມດັ່ງ ‘ຜູ້ຊຳລະ’ ອັນໂຫດຮ້າຍ—ກິນກຳລັງກາຍແລະຊີວິດ, ແລະຕາມຈັນຍາຂອງນັກຮົບ ກໍເຜົາຜານຄວາມຊົ່ວທີ່ສະສົມໄວ້ຜ່ານການທົນທຸກອັນຮຸນແຮງ.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames extreme hand-to-hand violence as simultaneously destructive and, within the epic’s warrior worldview, expiatory: battle annihilates the body and life, yet is also portrayed as capable of ‘burning away’ sin through the harsh ordeal of combat and death.
Sañjaya describes the fighting degenerating into brutal close-quarters brawling—hair-pulling, biting, scratching, and punching—so that the battlefield resembles a mass wrestling match, emphasizing the ferocity and intimacy of the slaughter.