Shloka 66
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
स्वान् योधानब्रवीत् क्रुद्धों निध्नतैतानू किमासत । अपनी सेनाको खदेड़ी जाती हुई देख धर्मराज युधिष्ठिरने कुपित हो अपने पक्षके योद्धाओंसे कहा--“अरे! क्यों चुप बैठे हो? इन शत्रुओंको मार डालो” ।। ततो राज्ञाभ्यनुज्ञाता: पाण्डवानां महारथा:
sañjaya uvāca | svān yodhān abravīt kruddho nighnataitānū kim āsata | tato rājñābhyanujñātāḥ pāṇḍavānāṃ mahārathāḥ |
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: “ເມື່ອເຫັນກອງທັບຂອງຕົນຖືກຂັບໃຫ້ຖອຍ, ທ່ານທຳມະຣາຊາ ຢຸດທິສຖິຣະ ໂກດຂຶ້ນ ແລະເວົ້າກັບນັກຮົບຝ່າຍຕົນວ່າ: ‘ເປັນຫຍັງຈຶ່ງນັ່ງງຽບ? ຈົ່ງຟັນຂ້າສັດຕູເຫຼົ່ານີ້!’ ແລ້ວຕໍ່ມາ ໂດຍໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພະຣາຊາ, ມະຫາຣະຖີຂອງປານດະວະກໍ່ເຄື່ອນໄຫວເພື່ອລົງມື—ເພາະທັງທຳ ແລະພະຣາຊະພາລະ ຮ້ອງຂໍການຕອບໂຕອັນແຂງກ້າທ່າມກາງຄວາມກົດດັນຂອງສົງຄາມ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights rāja-dharma and kṣatriya-dharma: when one’s side falters in a justly undertaken war, a king must not lapse into passivity. Leadership requires timely command, and warriors must respond to duty rather than fear or hesitation.
Sañjaya narrates that Yudhiṣṭhira, seeing his troops being pushed back, rebukes his own fighters for sitting idle and orders them to strike the enemy. After receiving the king’s authorization, the Pāṇḍava champions (mahārathas) prepare to engage decisively.