Shloka 25

कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line

Devanagari script

अहोरात्र कलाश्लैव काष्ठाश्न्‌ ऋतवस्तथा । अनुकर्ष ग्रहा दीप्ता वरूथं चापि तारका:,दिन, रात, कला, काष्ठा और छहों ऋतुएँ उस रथका अनुकर्ष (नीचेका काष्ठ) बन गयीं। चमकते हुए ग्रह और तारे वरूथ (रथकी रक्षाके लिये आवरण) हुए

Transliteration

ahorātra-kalāś caiva kāṣṭhāś ca ṛtavas tathā | anukarṣa-grahā dīptā varūthaṃ cāpi tārakāḥ ||

Translation

ດຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ກາງວັນແລະກາງຄືນ, ການແບ່ງເວລາ (kalā), kāṣṭhā ແລະລະດູການທັງຫມົດ ກາຍເປັນໄມ້ຮອງລຸ່ມ (anukarṣa) ຂອງລົດຮົບ. ດາວເຄາະອັນສະຫວ່າງໄສ ກາຍເປັນ varūtha (ຜ້າຄຸ້ມປ້ອງກັນ) ແລະດາວທັງຫມົດກໍເປັນເກາະປ້ອງກັນຂອງມັນ».

Word by Word

अहोरात्रकलाःday-and-night divisions (hours/parts of day and night)

एवindeed/just

काष्ठाःkāṣṭhās (time-units)

ऋतवःseasons

तथाalso/likewise

अनुकर्षम्the drag/trace (lower beam/shaft of a chariot)

अभवन्became

ग्रहाःplanets

दीप्ताःshining/blazing

वरूथम्protective covering/armour (of the chariot)

चand

अपिalso/even

तारकाःstars

अभवन्became

Speaker

दुर्योधन उवाच

Characters & Entities

Duryodhana

day (ahaḥ)

night (rātri)

kalā (time-divisions)

kāṣṭhā (time-unit)

seasons (ṛtu)

planets (graha)

stars (tārakā)

chariot (implied: ratha)

anukarṣa (chariot component)

varūtha (protective covering)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes