अध्याय २९: कर्णस्य शल्यं प्रति शापस्मरणं च युद्धनिश्चयः | Chapter 29: Karṇa recalls curses to Śalya and declares resolve for battle
उस समय आपके हितैषी सुहृद् अतिरथी वीर वहाँ शिनिवंशशिरोमणि सात्यकिके शरोंसे अत्यन्त पीड़ित हुए महारथी कर्णके पास हाथी, घोड़े, रथ और पैदलोंकी चतुरंगिणी सेना साथ लेकर तुरंत आ पहुँचे ।।
tad-udadhi-nibham ādravad balaṁ tvarita-taraiḥ samabhidrutaṁ paraiḥ | drupada-suta-mukhaiḥ tadā bhavat-puruṣa-ratha-aśva-gaja-kṣayo mahān ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໃນເວລານັ້ນ ບັນດາວີລະຊົນອະຕິຣະຖະ ຜູ້ເປັນມິດສະຫາຍຂອງທ່ານ ໄດ້ນຳກອງທັບຈະຕຸຣັງຄິນີ—ຊ້າງ, ມ້າ, ລົດຮົບ ແລະທະຫານຍ່າງ—ຮີບຮ້ອນມາຮອດຂ້າງກັນ ມະຫາຣະຖະ ຜູ້ຖືກລູກສອນຂອງສາຕະຍະກີ ຍອດແຫ່ງວົງສິນິ ບີບຄັ້ນຢ່າງໜັກ. ຕໍ່ມາ ສັດຕູຜູ້ວ່ອງໄວ ນຳໂດຍບຸດຂອງດຣຸປະດະ ເຊັ່ນ ທຣິສຕະດຸມນະ ໄດ້ບຸກໂຈມກອງທັບອັນໃຫຍ່ດັ່ງທະເລຂອງທ່ານ; ແລະກອງທັບຂອງທ່ານກໍພຸ້ນໄປຫາສັດຕູ. ໃນທີ່ນັ້ນ ການພິນາດອັນໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ—ທັງຄົນ, ລົດຮົບ, ມ້າ ແລະຊ້າງ ຖືກທຳລາຍຢ່າງຫນັກ.
संजय उवाच
The verse highlights the ethical cost of war: when armies collide, the scale of destruction becomes indiscriminate—men and the very instruments of power (chariots, horses, elephants) are consumed. It implicitly warns that political ambition and enmity, once unleashed, generate suffering beyond any single warrior’s intent.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Kaurava host, vast like the sea, charges, but the opposing side rushes in even faster. With Drupada’s sons leading, a fierce clash ensues, resulting in massive losses of soldiers and war-assets—chariots, horses, and elephants.