Shloka 49
Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)
मा योत्सी: कुरुभि: सार्थध बलवद्धिश्व पाण्डव । सदृशैस्तात युध्यस्व व्रीडां मा कुरु पाण्डव,उस समय कर्णने नकुलसे कहा--'पाण्डुकुमार! तुमने व्यर्थ ही बढ़-चढ़कर बातें बनायी थीं। अब इस समय बारंबार मेरे बाणोंकी मार खाकर पुनः उसी हर्षके साथ तुम वैसी ही बातें करो तो सही। बलवान् कौरव-योद्धाओंके साथ आजसे युद्ध न करना। तात! जो तुम्हारे समान हों, उन्हींके साथ युद्ध किया करो। माद्रीकुमार! लज्जित न होओ। इच्छा हो तो घर चले जाओ अथवा जहाँ श्रीकृष्ण और अर्जुन हों, वहीं भाग जाओ।” महाराज! ऐसा कहकर उस समय कर्णने नकुलको छोड़ दिया
sañjaya uvāca |
mā yotsīḥ kurubhiḥ sārthad balavaddhiśva pāṇḍava |
sadṛśais tāta yudhyasva vrīḍāṃ mā kuru pāṇḍava ||
ສັນຈະຍະກ່າວວ່າ: “ໂອ ປານດະວະ, ຢ່າໄດ້ຮົບກັບພວກກຸຣຸ—ນັກຮົບຜູ້ແຂງກ້າເຫຼົ່ານັ້ນ. ລູກເອີຍ, ຈົ່ງຮົບແຕ່ກັບຜູ້ທີ່ເທົ່າທຽມກັບເຈົ້າ; ຢ່າໄດ້ອາຍ.” ໃນບໍລິບົດ ນີ້ແມ່ນຄຳຕຳໜິອັນແຫຼມຄົມເພື່ອໃຫ້ນະກຸລະອັບອາຍ: ການະ ຫຼັງຈາກຍິງລູກທະນູຊ້ຳໆ ກໍຢຸຍຢັນໃຫ້ເຂົາຢຸດທ້າທາຍຜູ້ເກີນກຳລັງ ແລະຖອນຕົວຖ້າປາດຖະໜາ—ເປັນການປະສົມກັນລະຫວ່າງຝີມືໃນສົງຄາມ ແລະການກົດດັນທາງໃຈ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, speech can be used as a weapon: Karna’s taunt aims to break an opponent’s morale by invoking hierarchy of strength and the fear of shame. Ethically, it contrasts valor with cruelty—martial prowess is shown alongside deliberate humiliation.
During the Karna Parva battle, Karna confronts Nakula, wounds him repeatedly, and then dismisses him with scornful advice: do not fight the mighty Kuru warriors; fight only your equals and do not feel ashamed—implying Nakula should withdraw.