Shloka 5
कल्प्यतां नागमुख्यानां रथानां च वरूथिनाम् | संनहातां नराणां च वाजिनां च विशाम्पते,प्रजानाथ! सजाये जाते हुए बड़े-बड़े गजराजों, आवरणयुक्त रथों, कवच धारण करते हुए मनुष्यों, कसे जाते हुए घोड़ों तथा उतावलीपूर्वक एक-दूसरेको पुकारते हुए योद्धाओंका महान् तुमुल-नाद आकाशमें बहुत ऊँचेतक गूँज रहा था
sañjaya uvāca | kalpyatāṃ nāgamukhyānāṃ rathānāṃ ca varūthinām | saṃnahātāṃ narāṇāṃ ca vājīnāṃ ca viśāmpate prajānātha |
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງປະຊາ, ການຕຽມການກຳລັງເຮັດຂຶ້ນ—ທັງຊ້າງເອກອັນໃຫຍ່, ລົດສົງຄາມທີ່ມີເຄື່ອງກຳບັງປ້ອງກັນ, ນັກຮົບທີ່ສວມເກາະຄົບຄັນ, ແລະມ້າທີ່ກຳລັງຖືກຮັດສາຍບັງເຫຼັກ. ສຽງອື້ອອຶງອັນຄຶກຄື້ນຂອງກອງທັບທີ່ຕຽມພ້ອມ ແລະການເອີ້ນຮ້ອງຂອງນັກຮົບ ດັງກ້ອງຂຶ້ນສູງໄປຈົນສະທ້ອນເຖິງຟ້າ.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical gravity of war: once vast forces are fully prepared—elephants, chariots, armed men, and horses—the conflict gains an almost irreversible momentum. It implicitly reminds the ruler (Dhṛtarāṣṭra) that decisions leading to war carry responsibility for the suffering that follows.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the armies are being readied in full scale—major war-elephants, protected chariots, armored warriors, and harnessed horses—creating a great tumult that echoes upward, marking the immediate onset of battle activity in the Karṇa Parva.