Shloka 8
शैनेयचरितम्
The Exploits of Śaineya/Sātyaki amid Encirclement
Devanagari script
समेत्य तु महासेने चक्रतुर्वेगमुत्तमम् । जाह्नवीयमुने नद्यौ प्रावषीवोल्बणोदके,वे दोनों विशाल सेनाएँ परस्पर भिड़कर विजयके लिये बड़े वेगसे आगे बढ़नेका प्रयत्न करने लगीं; मानो वर्षा-ऋतुमें जलकी बाढ़ आनेसे बड़ी हुई गंगा और यमुना दोनों नदियाँ बड़े वेगसे मिल रही हों
Translation
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ກອງທັບໃຫຍ່ທັງສອງໄດ້ປະທະກັນ ແລະພະຍາຍາມພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າດ້ວຍຄວາມໄວອັນສູງ ເພື່ອຊິງໄຊ; ດັ່ງແມ່ນ ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ແລະ ຢະມຸນາ ທີ່ນ້ຳຫຼາກໃນລະດູຝົນ ໄຫຼມາພົບກັນດ້ວຍແຮງກະແສອັນຮຸນແຮງ.
Word by Word
समेत्यhaving met/coming together
समेत्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootसम्-इ (धातु: इ)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय), कर्तरि, having come together/meeting
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
महासेनेthe two great armies
महासेने:
Karta
TypeNoun
Rootमहासेना
Formfeminine, nominative, dual
चक्रतुःthey (two) made/did
चक्रतुः:
TypeVerb
Rootकृ (धातु: कृ)
Formperfect (लिट्), 3rd, dual, parasmaipada
वेगम्speed/impetus
वेगम्:
Karma
TypeNoun
Rootवेग
Formmasculine, accusative, singular
उत्तमम्excellent/great
उत्तमम्:
TypeAdjective
Rootउत्तम
Formmasculine, accusative, singular
जाह्नवीthe Ganga (Jahnavi)
जाह्नवी:
Karta
TypeNoun
Rootजाह्नवी
Formfeminine, nominative, singular
यमुनेthe two Yamunas? (textually: Yamune = dual; intended: Yamuna with Jahnavi as a pair)
यमुने:
Karta
TypeNoun
Rootयमुना
Formfeminine, nominative, dual
नद्यौtwo rivers
नद्यौ:
Karta
TypeNoun
Rootनदी
Formfeminine, nominative, dual
प्रावृषिin the rainy season
प्रावृषि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रावृष्
Formfeminine, locative, singular
इवlike/as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
उल्बण-उदकेin swollen/turbulent waters
उल्बण-उदके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउल्बणोदक
Formneuter, locative, singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes