Shloka 13
अध्याय ९१ — शैनेयस्य गजानीकभेदनं जलसंधवधश्च
Chapter 91: Sātyaki breaks the elephant array and slays Jalasaṃdha
हयानामुत्तम ज्ैश्व हस्तेहस्तैश्न मेदिनी । बाहुभिश्न शिरोभिश्नल वीराणां समकीर्यत,घोड़ोंके मस्तकों, हाथियोंकी सूँड़ों और वीरोंकी भुजाओं तथा सिरोंसे सारी रणभूमि आच्छादित हो गयी थी
hayānām uttamāś caiva hastihastaiś ca medinī | bāhubhiś ca śirobhiś ca vīrāṇāṁ samakīryata ||
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ພື້ນດິນໃນສະໜາມຮົບຖືກກະຈາຍແລະຖືກປົກຄຸມໄປດ້ວຍຫົວມ້າທີ່ຖືກຕັດຂາດ, ງວງຊ້າງ, ແລະແຂນກັບຫົວຂອງວີລະຊົນ—ໜາແໜ້ນຈົນດິນດູເຫມືອນຖືກຝັງໃຕ້ຊາກພັງພິນາດແຫ່ງສົງຄາມ. ບົດນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄ່າທາງຈິດທຳອັນໂຫດຮ້າຍຂອງການຮົບ: ແມ່ນແຕ່ຮົບເພື່ອເຫດຜົນໃດກໍຕາມ, ຄວາມຮຸນແຮງກໍທິ້ງໄວ້ແຕ່ພູມທັດແຫ່ງຄວາມທຸກທໍລະມານ ແລະການສູນເສຍທີ່ບໍ່ອາດຫວນຄືນໄດ້.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers a stark reminder of the human and moral cost of warfare: even when framed as duty, battle produces widespread destruction, urging reflection on violence, responsibility, and the gravity of dharma in action.
Sañjaya narrates to Dhṛtarāṣṭra the horrific state of the battlefield, describing the ground covered with severed heads of horses, elephant trunks, and the arms and heads of fallen warriors.