Shloka 16
Saumadatti-vadha and Bhīma–Alambusa-saṃyoga (सौमदत्तिवधः तथा भीमालम्बुससंयोगः)
ततः पार्श्वाद् वृषाड्कस्य ब्रह्मचारी न्यवर्तत । पिड्ञाक्षस्तपस: क्षेत्र बलवान् नीललोहित:,तब भगवान् शंकरके पार्श्रभागसे एक ब्रह्मचारी प्रकट हुआ, जो पिंगल नेत्रोंसे युक्त, तपस्याका क्षेत्र, बलवान् तथा नील-लोहित वर्णका था
tataḥ pārśvād vṛṣāṅkasya brahmacārī nyavartata | piṅgākṣas tapasaḥ kṣetra balavān nīlalohitaḥ ||
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ຈາກຂ້າງກາຍຂອງພຣະອົງຜູ້ມີທຸງຮູບງົວ (ພຣະສິວະ) ປາກົດມີພຣະພະລະບຸລຸດຜູ້ຖືພຣະພຣະຈັນ (ພຣະພຣະຈັນ) ເປັນພຣະພຣະຈັນ—ພຣະພຣະຈັນຜູ້ຮັກສາພຣະພຣະຈັນ—ມີດວງຕາສີທອງອອກນ້ຳຕານ, ເປັນດັ່ງທົ່ງແຫ່ງຕະປະສະ, ມີພະລັງກ້າແຂງ, ແລະມີສີຄ່ຳປົນແດງ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການແຊກແຊງຂອງເທວະ: ວິໄນແຫ່ງພຣະພຣະຈັນແລະພະລັງວິນຍານ ຖືກສະແດງວ່າເປັນພະລັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ສາມາດເຂົ້າສູ່ສະໜາມຮົບ ແລະກຳນົດທິດທາງເຫດການໄດ້.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights tapas (ascetic discipline) as a real, efficacious force: spiritual restraint and inner heat are portrayed as power that can manifest outwardly and influence worldly conflict. It also frames the battlefield within a moral cosmos where divine and ascetic energies participate, not merely human strategy.
Sañjaya reports an epiphanic moment: from beside Śiva (described as Vṛṣāṅka), a brahmacārin appears—marked by piṅga eyes, great strength, and a nīla-lohita complexion—signaling a supernatural presence entering the war-scene.