Shloka 30
Yudhiṣṭhira–Droṇa Saṃgrāma
Engagement and Countermeasures
हेमरूप्यमयै: शृज्ैननौषधिविदीपितान् | तथा मन्दारवृक्षैश्न पुष्पितिरपशोभितान्,सोने और चाँदीके शिखर तथा फूलोंसे भरे हुए पारिजातके वृक्ष उन पर्वतीय प्रान्तोंकी शोभा बढ़ा रहे थे तथा भाँति-भाँतिकी तेजोमयी ओषधियाँ वहाँ अपना प्रकाश फैला रही थीं
hemarūpyamayaiḥ śṛṅgair nānāuṣadhividīpitān | tathā mandāravṛkṣaiś ca puṣpitaiḥ paryupaśobhitān ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ດິນແດນພູເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນສະຫວ່າງໄສດ້ວຍສະໝຸນໄພທີ່ສ່ອງແສງຈ້າຫຼາຍຊະນິດ ແລະຍັງງາມພ້ອມດ້ວຍຕົ້ນມັນດາຣາທີ່ອອກດອກຢູ່ທົ່ວທິດ. ຍອດພູທັງຫຼາຍດູປານດັ່ງຖືກຫຼໍ່ດ້ວຍຄຳແລະເງິນ ເພີ່ມພູມສົມບູນໃຫ້ແກ່ທິວທັດ. ຄຳພັນນານີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມງາມອັນພິເສດປານອີກໂລກ ທີ່ຕັດກັບຄວາມຮຸນແຮງຂອງສົງຄາມຢ່າງແຈ້ງຊັດ ແລະເຕືອນວ່າ ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງທຳມະຊາດ ແລະລາງດີອັນເປັນມົງຄຸນ ອາດດຳລົງຄຽງຄູ່ກັບຄວາມຂັດແຍ່ງຂອງມະນຸດໄດ້.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers a reflective contrast: even during the devastation of war, the world retains signs of beauty and auspiciousness. It subtly invites discernment—human actions may be violent, yet the larger order of nature and the sacred imagination of the epic continue to display splendor, prompting ethical reflection on the dissonance between outer grandeur and inner human conduct.
Sañjaya is describing a striking landscape—mountain regions with peaks gleaming like gold and silver, illuminated by radiant herbs and beautified by flowering mandāra trees. This functions as vivid scene-setting within the Drona Parva’s war narrative.