Shloka 1
Droṇa-parva Adhyāya 60: Arjuna’s return, auspicious omens, and mission delegation
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १०३ श्लोक मिलाकर कुल ३५६ *लोक हैं) शीशना ह्न अ्ीस्जनी: षष्टितमो< ध्याय: राजा भगीरथका चरित्र नारद उवाच भगीरथं च राजानं मृतं सृज्जय शुश्रुम । (परित्राणाय पूर्वेषां येन गड्जावतारिता । यस्येन्द्रो बाहुवीर्येण प्रीतो राज्ञो महात्मन: ।। योअश्वमेधशतैरीजे समाप्तवरदक्षिणै: । हविर्मन्त्रान्नसम्पन्नै्देवानामादधान्मुदम् ।। यस्येन्द्रो वितते यज्ञे सोमं पीत्वा मदोत्कट: । असुराणां सहस््राणि बहूनि च सुरेश्वर: ।। अजयदू बाहुवीर्येण भगवॉल्लोकपूजित: ।) येन भागीरथी गड़ा चयनै: काज्चनैश्विता
nārada uvāca | bhagīrathaṃ ca rājānaṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma | paritrāṇāya pūrveṣāṃ yena gaṅgāvatāritā |
ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ສຣິນຈະຍະ, ພວກເຮົາໄດ້ຍິນວ່າ ພະຣາຊາ ພະຄີຣະຖະ ໄດ້ສິ້ນພະຊົນແລ້ວ—ພຣະອົງນັ້ນແຫຼະຜູ້ນຳແມ່ນ້ຳ ຄັງຄາ ລົງສູ່ແຜ່ນດິນ ເພື່ອໄຖ່ກູ້ບັນພະບຸລຸດ. ຊີວິດຂອງພຣະອົງ ຖືກຈື່ຈຳເປັນການຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຜູ້ກ່ອນ ແລະເປັນແບບຢ່າງແຫ່ງຫນ້າທີ່ກະສັດ: ໃຊ້ອຳນາດແລະຕະປະສະຍາ ບໍ່ໃຫ້ເປັນການອວດອ້າງຕົນ ແຕ່ເພື່ອຄຸ້ມຄອງສະຫວັດດີພາບຂອງຜູ້ທີ່ພຶ່ງພາກະສັດ—ຮວມທັງຜູ້ທີ່ລ່ວງກ່ອນ»។
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a king’s dharma as protective responsibility extending beyond the living to one’s ancestors: true greatness is measured by actions that secure welfare and moral continuity (paritrāṇa) rather than personal gain.
Narada informs Sṛñjaya that King Bhagīratha has died and recalls his famed deed—bringing Gaṅgā down to earth to deliver his ancestors—introducing Bhagīratha’s exemplary royal conduct as a point of remembrance.