Shloka 12
द्रोणसेनापत्यं, व्यूहविन्यासः, उत्पातदर्शनं, आरम्भयुद्धम्
Droṇa’s Command, Battle-Formations, Omens, and Opening Engagement
संजय उवाच एवमुक्ते ततो द्रोणं जयेत्यूचुर्नराधिपा: । सिंहनादेन महता हर्षयन्तस्तवात्मजम्,संजय कहते हैं--राजन! दुर्योधनके ऐसा कहनेपर सब राजा अपने महान् सिंहनादसे आपके पुत्रका हर्ष बढ़ाते हुए द्रोणसे बोले--“आचार्य! आपकी जय हो”
sañjaya uvāca evam ukte tato droṇaṃ jayety ūcur narādhipāḥ | siṃhanādena mahatā harṣayantas tavātmajam ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອດຸຣໂຍທະນະເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ບັນດາກະສັດທີ່ຊຸມນຸມກັນ ກໍຮ້ອງຂຶ້ນວ່າ «ຊະນະແດ່ ທ່ານດຣົນະ!» ດ້ວຍສຽງຮ້ອງດັ່ງສິງໂຕອັນກ້າຫານ ເພື່ອເພີ່ມຄວາມປິຕິ ແລະ ຄວາມໝັ້ນໃຈໃຫ້ແກ່ບຸດຂອງທ່ານ ພວກເຂົາພາກັນຮວມໃຈຮອບຜູ້ນໍາທັບທີ່ເລືອກໄວ້ສໍາລັບສົງຄາມທີ່ກໍາລັງຈະມາ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective speech and public acclamation shape morale in war: leaders are strengthened not only by strategy but by the visible loyalty and encouragement of allies, which can intensify resolve regardless of the ethical rightness of the cause.
After Duryodhana’s preceding words, the allied kings respond by loudly proclaiming victory to Droṇa. Their great battle-shout is meant to hearten Dhṛtarāṣṭra’s son (Duryodhana) and to affirm Droṇa’s leadership before the fighting.