Shloka 8
अध्याय ३१ — द्रोणानीके तुमुलसंग्रामः
The Tumultuous Battle around Droṇa’s Formation
यं यं प्रमथते द्रोण: पञ्चालानां रथव्रजम् | तत्र तत्र तु पाज्चाल्यो धृष्टद्युम्नो5भ्यवर्तत,पांचालोंके जिस-जिस रथसमुदायको द्रोणाचार्य मथ डालनेका प्रयत्न करते, वहाँ-वहाँ पांचालराजकुमार धृष्टद्युम्न उनका सामना करनेके लिये आ जाता था
sañjaya uvāca | yaṃ yaṃ pramathate droṇaḥ pañcālānāṃ rathavrajam | tatra tatra tu pāñcālyo dhṛṣṭadyumno 'bhyavartata ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ບ່ອນໃດກໍຕາມທີ່ ໂດຣນາຈາຣະຍະ ພະຍາຍາມຈະບົດຂະຍີ້ກອງລົດຮົບທີ່ຮວມຕົວຂອງປານຈາລະ, ທີ່ນັ້ນໆ ເຈົ້າຊາຍປານຈາລະ ທຣິສຕະດຸມນະ ກໍຂະບວນອອກໄປປະຈັນໜ້າກັບທ່ານຢູ່ເລື້ອຍໆ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການຕໍ່ຕ້ານຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ—ແຮງຖືກຕອບໂຕ້ດ້ວຍແຮງ, ການຈູ່ໂຈມແຕ່ລະຄັ້ງຖືກຮັບມືດ້ວຍການຢືນຢັນຢ່າງຈົ່ງໃຈ—ພາຍໃນໜ້າທີ່ອັນຫົວໃຈແຂງ ແລະ ຄວາມຄູ່ອາຄາດຂອງສະໜາມຮົບ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores steadfastness and responsibility in conflict: when a powerful aggressor presses an attack, a leader must respond promptly to protect his forces. Ethically, it reflects kṣatriya-dharma—meeting challenge directly—while also showing how war compels repeated cycles of escalation and counter-escalation.
Droṇa repeatedly attacks and tries to break the Pāñcāla chariot-groups. Each time, Dhṛṣṭadyumna, the Pāñcāla prince and commander, advances to meet Droṇa, positioning himself wherever the pressure is greatest.