Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

द्रोणवध-प्रश्नः

Droṇa’s Fall: Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry

सुवर्णवर्णा धर्मज्ञमनीकस्थं युधिष्ठिरम्‌ राजश्रेष्ठ हयश्रेष्ठा: सर्वतः पृष्ठतो5न्वयु:,धर्मके ज्ञाता तथा सेनाके मध्यभागमें विद्यमान नृपश्रेष्ठ युधिष्ठिरको चारों ओरसे घेरकर सुवर्णके समान रंगवाले श्रेष्ठ घोड़े उनके साथ-साथ चल रहे थे

sañjaya uvāca | suvarṇavarṇā dharmajñam anīkasthaṃ yudhiṣṭhiram rājaśreṣṭhaṃ hayāḥ śreṣṭhāḥ sarvataḥ pṛṣṭhato 'nvayuḥ |

ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ມ້າຊັ້ນເລີດທີ່ມີສີດັ່ງຄໍາ ເຄື່ອນຕິດຕາມຢູ່ດ້ານຫຼັງຢ່າງໃກ້ຊິດ ແລະລ້ອມຮອບທຸກທິດ ກະສັດຢຸທິສຖິຣະ (Yudhiṣṭhira) ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງກະສັດ, ຜູ້ຮູ້ທໍາ ແລະຢູ່ກາງກອງທັບຫຼັກ. ພຣະອົງຖືກລ້ອມໄວ້ໃນຮູບແບບປ້ອງກັນ. ພາບນີ້ຊີ້ວ່າ ຜູ້ນໍາຜູ້ຊອບທໍາຖືກຄຸ້ມຄອງແລະສະໜັບສະໜູນ ແມ່ນແຕ່ໃນຈັນຍາບັນອັນໂຫດຮ້າຍຂອງສົງຄາມ, ທີ່ການປົກປ້ອງຜູ້ທໍາດີກາຍເປັນທັງຍຸດທະສາດ ແລະພັນທະທາງທໍາ.

सुवर्णवर्णाःgold-colored
सुवर्णवर्णाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुवर्णवर्ण
FormMasculine, Nominative, Plural
धर्मज्ञम्knower of dharma
धर्मज्ञम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधर्मज्ञ
FormMasculine, Accusative, Singular
अनीकस्थम्standing in the army-formation (in the midst of the host)
अनीकस्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनीकस्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
राजश्रेष्ठम्best of kings
राजश्रेष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootराजश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
हयश्रेष्ठाःexcellent horses
हयश्रेष्ठाः:
Karta
TypeNoun
Rootहयश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
पृष्ठतःfrom behind / at the rear
पृष्ठतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः
अन्वयुःfollowed
अन्वयुः:
TypeVerb
Rootअनु-या
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
Y
Yudhiṣṭhira
H
horses
A
army formation (anīka)

Educational Q&A

Even amid warfare, the narrative highlights dharma-centered leadership: Yudhiṣṭhira is identified primarily as dharmajña, and the protective encirclement suggests that safeguarding righteous authority is both a moral and strategic duty.

Sañjaya describes Yudhiṣṭhira positioned within the main body of the army, while excellent golden-colored horses move behind and around him, indicating a guarded, escorted movement within the battle formation.