Shloka 52
द्रोणवध-प्रश्नः
Droṇa’s Fall: Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry
पांचालोंमें विख्यात जो पुरुषसिंह जनमेजय हैं, उनके उत्तम घोड़े सरसोंके फूलोंके समान पीले रंगके थे ।। माषवर्णाश्व जवना बृहन्तो हेममालिन: । दधिपृष्ठाश्चित्रमुखा: पाज्चाल्यमवहन् द्रुतम्,उड़दके समान रंगवाले, स्वर्णमालाविभूषित, दधिके समान श्वेत पृष्ठभागसे युक्त और चितकबरे मुखवाले वेगशाली विशाल अश्व पांचालराजकुमारको संग्रामभूमिमें शीघ्रतापूर्वक ले गये
sañjaya uvāca | māṣavarṇāśva-yavanā bṛhanto hemamālinaḥ | dadhipṛṣṭhā citramukhāḥ pāñcālyam avahan drutam ||
ສັນຊະຍະເວົ້າວ່າ: ຈະນະເມຊະຍະ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໃນຫມູ່ປານຈາລາ ມີມ້າຊັ້ນດີສີເຫຼືອງດັ່ງດອກຜັກກາດ. ແລະມ້າໃຫຍ່ໄວເຫຼົ່ານັ້ນ ສີຄ້ຳດັ່ງຖົ່ວດຳ, ປະດັບດ້ວຍພວງມາລາຄຳ, ຫຼັງຂາວດັ່ງນົມສົ້ມ, ແລະໜ້າດ່າງ ໄດ້ພາເຈົ້າຊາຍປານຈາລາເຂົ້າສູ່ສະໜາມຮົບຢ່າງວ່ອງໄວ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse is primarily descriptive, but it implicitly highlights how royal power and martial resources (swift, well-adorned horses) serve the kṣatriya’s battlefield duty—bringing a warrior rapidly into the arena where dharma is strained by the demands of war.
Sanjaya describes a team of powerful, swift horses—dark-hued, gold-adorned, with white backs and mottled faces—carrying the Panchala prince quickly into the battlefield during the events of the Drona Parva.