विषमस्थ: शरीरेषु समश्न प्राणिनामिह । स वायुर्विषमस्थेषु प्राणोडपान: शरीरिषु,वे प्राणियोंके शरीरोंमें विषम संख्यावाले पाँच प्राणोंके साथ निवास करते हुए सदा समभावसे स्थित रहते हैं। विषम परिस्थितियोंमें पड़े हुए समस्त देहधारियोंके भीतर वे ही प्राणवायु और अपानवायुके रूपमें विराजमान हैं
viṣamasthaḥ śarīreṣu samaśn prāṇinām iha | sa vāyur viṣamasthēṣu prāṇo 'pānaḥ śarīriṣu ||
ວະຍາສະ ກ່າວວ່າ: ໃນຮ່າງກາຍຂອງສັດມີຊີວິດ ແມ່ນແຕ່ຢູ່ທ່າມກາງເງື່ອນໄຂທີ່ບໍ່ເທົ່າກັນ ແລະ ຫຼາກຫຼາຍ, ລົມຊີວິດນັ້ນກໍຍັງຄົງສະເໝີພາບ ແລະ ສົມດຸນ. ໃນສັດມີຮ່າງກາຍທັງປວງທີ່ຕົກຢູ່ໃນສະພາບທີ່ລໍາບາກ ຫຼື ບໍ່ປົກກະຕິ, ພະລັງດຽວກັນນັ້ນແຫຼະທີ່ປາກົດເປັນ «ປຣານະ» ແລະ «ອະປານະ»—ຄໍ້າຈຸນຊີວິດດ້ວຍການເຮັດວຽກພາຍໃນທີ່ສົມດຸນ ແມ່ນແຕ່ເມື່ອພາຍນອກບໍ່ສົມດຸນ.
व्यास उवाच
Even when embodied life is marked by inequality, disturbance, or adverse circumstances (viṣama), the vital principle (vāyu) functions with an underlying balance, manifesting as prāṇa and apāna. The ethical-philosophical point is steadiness: inner regulation and equanimity can persist despite outer disorder.
Vyāsa is explaining a subtle physiological-spiritual doctrine within the epic discourse: the same life-wind pervades all embodied beings and operates as the fundamental vital motions (prāṇa and apāna), emphasizing a universal principle sustaining life amid the turmoil of the war narrative.