Shloka 96
नाराचान् दश सम्प्रैषीद् यमदण्डनिभाडज्छितान् | तदनन्तर महाबाहु भीमसेनने सुवर्णभूषित एवं यमदण्डके समान भयंकर दस तीखे नाराच अश्व॒त्थामापर चलाये ।। ते जत्रुदेशमासाद्य द्रोणपुत्रस्य मारिष
sañjaya uvāca |
nārācān daśa sampraiṣīd yamadaṇḍanibhān acchitān |
tad-anantaraṃ mahābāhuḥ bhīmasenena suvarṇabhūṣitaḥ evaṃ yamadaṇḍaka-samān bhayaṅkarān daśa tīkṣṇān nārācān aśvatthāmāparaṃ calāyate |
te jatrudeśam āsādya droṇaputrasya māriṣa |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ພີມເສນໄດ້ຂວ້າງນາຣາຈະ 10 ດອກ—ແມ່ນຍຳ ແລະ ນ່າສະພຶງກົວ ດັ່ງຄທາຂອງພະຍົມ (ຍະມະ). ທັນໃດນັ້ນ ພີມຜູ້ມີແຂນແຂງ ປະດັບດ້ວຍທອງ ໄດ້ຍິງນາຣາຈະອີກ 10 ດອກ ທີ່ຄົມກ້າ ແລະ ນ່າຫວາດຫວັນ ດັ່ງຄທາຂອງພະຍົມ ໃສ່ອັສວັດຖາມາ. ລູກສອນເຫຼົ່ານັ້ນ, ໂອ ທ່ານຜູ້ຄວນເຄົາລົບ, ໄດ້ກະທົບບ່ອນກະດູກໄຫຼ່/ອົກສ່ວນເທິງ ຂອງບຸດດໂຣນະ. ພາບນີ້ຍ້ຳເນັ້ນຈັນຍາບັນອັນເຂັ້ມງວດຂອງສະໜາມຮົບ: ນັກຮົບຕອບໂຕຄວາມຮຸນແຮງດ້ວຍຄວາມຮຸນແຮງ; ແຕ່ພາບຄທາຂອງພະຍົມເຕືອນວ່າ ຄວາມຕາຍແມ່ນຂອບເຂດທາງຄຸນທຳທີ່ສົງຄາມຫຼີກບໍ່ພົ້ນ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the inexorable presence of death in war through the image of Yama’s staff. It implicitly frames battlefield action within kṣatriya-dharma: a warrior must act decisively in combat, yet the narrative reminds the listener that such action moves under the shadow of mortality and moral consequence.
Sañjaya describes Bhīma launching ten deadly nārāca arrows, then immediately sending another ten at Aśvatthāmā. The missiles strike Droṇa’s son in the jatrudeśa (collarbone/upper-chest region), emphasizing the ferocity and precision of the exchange.