Shloka 61
हता वा देवसाद् भूत्वा लोकानू प्राप्स्थथ पुष्कलान् । “तुमलोग विजयी होओ अथवा मारे जाओ, दोनों ही दशाओंमें उत्तम गति प्राप्त करोगे। जीतकर तो तुम प्रचुर दक्षिणाओंसे युक्त बहुसंख्यक यज्ञोंद्वारा भगवान् यज्ञपुरुषकी आराधना करो अथवा मारे जानेपर देवरूप होकर बहुत-से पुण्यलोक प्राप्त करो” || ६० ई || ते राज्ञा चोदिता वीरा योत्स्यमाना महारथा:
sañjaya uvāca | hatā vā devasād bhūtvā lokān api prāpsyatha puṣkalān | “tumalog vijayī ho’o athavā māre jā’o, donoṃ hī daśāoṃ meṃ uttama gati prāpta karoge | jītakar to tum pracura dakṣiṇāoṃ se yukta bahusaṅkhyaka yajñoṃ dvārā bhagavān yajñapuruṣa kī ārādhanā karo athavā māre jāne par devarūpa hokar bahut-se puṇyaloka prāpta karo” || te rājñā coditā vīrā yotsyamānā mahārathāḥ |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ຈະຊະນະກໍດີ ຫຼືຈະຖືກສັງຫານກໍດີ ໃນທັງສອງສະພາບ ພວກເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບທາງອັນສູງສຸດ. ຖ້າຊະນະ ຈົ່ງນະມັດສະການພຣະຍັດຍະ-ປຸຣຸສະ (Yajña-Puruṣa) ດ້ວຍຍັດຍະຫຼາຍໆ ທີ່ມີທານແກ່ພຣາຫມະນອັນອຸດົມ; ແຕ່ຖ້າລົ້ມຕາຍ ພວກເຈົ້າຈະເປັນດັ່ງເທວະ ແລະໄດ້ເຖິງໂລກບຸນອັນຫຼາຍ»។ ເມື່ອຖືກກະຕຸ້ນໂດຍກະສັດເຊັ່ນນັ້ນ ວິລະຊົນຜູ້ຂັບລົດຮົບຍິ່ງໃຫຍ່ກໍຕຽມຈະສູ້ຮົບ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a kṣatriya’s battlefield choice as ethically meaningful: victory should be followed by righteous religious duty (yajña with proper gifts), while death in a just fight is portrayed as leading to exalted, meritorious realms—thus encouraging courage without abandoning dharma.
Sañjaya reports an exhortation given to warriors: they are told that either outcome—winning or being slain—brings an ‘excellent destiny.’ Motivated by the king’s urging, the heroic mahārathas ready themselves for combat.