Shloka 76
शब्द: समभवद् राजन् दिविस्पृग् भरतर्षभ । राजन! भरतश्रेष्ठ] उस समय शंख, भेरी और मृदंगोंकी ध्वनि, गरजते हुए गजराजोंका चीत्कार और फैलाये तथा खींचे गये धनुषोंकी टंकार--इन सबका सम्मिलित शब्द आकाशमें गूँज उठा था
śabdaḥ samabhavad rājan divispṛg bharatarṣabha |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ປະເສີດໃນວົງພາຣະຕະ! ໃນເວລານັ້ນ ສຽງຮ້ອງຄຳຮາມອັນມະຫາສານອັນດຽວ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ພຸ້ງຂຶ້ນເຖິງຟ້າ—ເປັນສຽງຮວມຂອງສັງຂ໌, ກອງສົງຄາມ (ເພຣີ) ແລະ ມຣິດັງຄະ, ສຽງຮ້ອງຂອງຊ້າງໃຫຍ່ທີ່ກຳລັງໂກດກຽວ, ແລະສຽງຕຶງກັງວານຂອງຄັນທະນູທີ່ຖືກດຶງແລະງ້າງ—ທັງໝົດກ້ອງກັງວານໃນອາກາດ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how collective action in war becomes publicly manifest and irreversible: the unified roar of instruments, elephants, and bows embodies resolve and the kṣatriya-world’s sense of duty, while also hinting at the moral weight of choices that now move from intention to violent reality.
Sañjaya reports to the king that the battlefield erupted in a sky-reaching din—conches and drums sounding together, elephants trumpeting, and bows twanging as they are drawn—marking the armies’ mobilization and the intensification of combat in the Droṇa Parva.