Shloka 133
नाभ्यपद्यन्त समरे काज्चिच्चेष्टां महारथा: । महाराज! युद्धमें अत्यन्त थके हुए महारथी योद्धा निद्रासे अंधे हो रहे थे; अतः संग्राममें कोई चेष्टा नहीं कर पाते थे
nābhyapadyanta samare kāścid ceṣṭāṃ mahārathāḥ |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຂໍພຣະອົງມະຫາຣາຊາ, ໃນກາງສົງຄາມ ນັກຮົບລົດສົງຄາມຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດຈະພະຍາຍາມເຮັດການໃດໆໄດ້. ເພາະຖືກການຕໍ່ສູ້ອັນຍາວນານເຮັດໃຫ້ເມື່ອຍລ້າຫນັກ ແລະ ຄວາມງ່ວງນອນກໍປົກຄຸມດັ່ງຄົນຕາບອດ; ດັ່ງນັ້ນໃນສົງຄາມພວກເຂົາຈຶ່ງບໍ່ອາດຂະຫຍັນໄດ້. ພາບນີ້ຊີ້ຄວາມຈິງທາງຈັນຍາຂອງສົງຄາມ: ເຫນືອກວ່າຍຸດທະສາດ ແລະ ຄວາມກ້າຫານ ຂີດຈຳກັດຂອງມະນຸດ—ຄວາມເມື່ອຍ, ຄວາມສັບສົນ, ແລະ ການມືດມົນຂອງການພິຈາລະນາ—ອາດຈະຢຸດຍັ້ງແມ່ນແຕ່ຜູ້ແຂງແກ່ງທີ່ສຸດຈາກການກະທຳອັນມີເປົ້າໝາຍ.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even the greatest warriors are bound by human limits; when exhaustion and drowsiness overtake the mind, purposeful action and discernment collapse—highlighting the ethical cost and dehumanizing strain of prolonged war.
Sañjaya reports that on the battlefield the elite fighters had become so worn out that they could not initiate any effective movement or effort, causing a lull in active combat.