भीमसेन-धृष्टद्युम्नयोर्वाक्यं
Bhīmasena and Dhṛṣṭadyumna’s Speeches on Kṣātra-Dharma
भीमसेन तु युध्यन्तं भारद्वाजरथं प्रति । स्वयं दुर्योधनो राजा प्रत्यविध्यच्छितै: शरै:
bhīmasena tu yudhyantaṃ bhāradvājarathaṃ prati | svayaṃ duryodhano rājā pratyavidhyac chitaiḥ śaraiḥ ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອ ພີມະເສນ (Bhīmasena) ກຳລັງຮົບກັບນັກຮົບລົດສົງຄາມແຫ່ງ ພາຣະດວາຊະ (Bhāradvāja) ຄື ໂດຣນະ (Droṇa) ນັ້ນ, ກະສັດ ດຸຣະໂຍທະນະ (Duryodhana) ໄດ້ອອກມາຕ້ານທານດ້ວຍຕົນເອງ ແລະຍິງຕອບກັບດ້ວຍລູກສອນຄົມກຣິບ ແມ່ນຍຳ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ທ່າມກາງການພັງທະລາຍຂອງຄຸນທຳໃນສົງຄາມ ແມ່ນແຕ່ກະສັດກໍຍັງລົງສູ່ການປະຈັນໜ້າເພື່ອປົກປ້ອງຝ່າຍຂອງຕົນ ແລະຂັດຂວາງຄູ່ຕໍ່ສູ້ອັນນ່າກົວ.
संजय उवाच
The verse highlights the kṣatriya ideal of direct responsibility in crisis: a ruler does not remain merely a commander but may personally enter danger to defend his forces. Ethically, it also reflects the tragic momentum of war, where valor and duty operate within a larger adharma-laden conflict.
Bhīma is engaged in combat against Droṇa (identified by his Bhāradvāja lineage). Seeing this, Duryodhana himself counter-attacks Bhīma, striking him with sharp arrows to check Bhīma’s advance and support Droṇa’s side.